Bitki Besleme

Bor fazlalığı (bor toksisitesi ) Nedir?

MENÜ
GİRİŞ

Bitkilerin bor gereksinimleri birbirlerine çok yakın iken; vurgulamakta fayda var,   bitkilerin  borun toksik etkisine karşı  gösterdikleri duyarlılık birbirlerinden çok farklıdır.  Hatta aynı bitkinin borun toksik etkisinden zarar görme derecesi; iklim ve  toprak şartları ile   bitkinin güçlü  bir gelişme gösterip gösteremediği  gibi  farklı  faktörlere bağlı olarak değişir. Bu nedenle hangi şartlrtda olursa olsun  bitkilerin  bor ihtiyacını karşılamak amacıyla toprağa bor uygulamasının söz konusu olduğu durumlarda verilecek  doz üzerinde önemle durulmalıdır.

1. Bor fazlalığı (bor toksisitesi )  Nedir?

 Borun eksikliği gibi fazlalığı da sakıncalıdır. Toprakta 5 ppm’ den fazla bor olması bor fazlalığına işaret eder. Tuzlu ve sodyumlu topraklarda bitkiye yarayışlı bor miktarı bitkilerde zehirlenmeye (toksisite) neden olacak seviyelerde bulunabilir.  Kültür bitkilerinin 1 mg B/l’den daha fazla bor içeren sulama suyu ile devamlı sulanması bor gereksinimi yüksek olan bitkiler de bile borun toprakta zamanla birikmesi nedeniyle toksisiteye neden olabilir. Bitkilerin bor gereksinimine bağlı olmak üzere sulama suyunda izin verilebilecek bor konsantrasyonu 0.3 mg/l ile 4 mg/l arasında değişmektedir.

Toprakta, sulama suyunda sınırların üzerindeki bor varlığı toksitide oluştururken bitki yapraklarında ölçülen bor fazlalığı da sakıncalıdır. Borun yapraklarda   aşırı mevcudiyeti bitkilerde zehirlenmelere yol açabilir. Tahıllarda bor toksisitesi belirtileri yaprakta bor miktarı 50 mg/kg üzerinde olduğunda ortaya çıkarken, bor gereksinimi yüksek bitkilerin çoğunda bor toksisitesi yaprak bor miktarı 250 mg/ kg üzerinde olduğunda görülebilmektedir.

Bor toksikliğine meyvelerden turunçgiller ve  çilekte  çok duyarlıdır.

2. Bor Fazlalığının Ana Nedenleri Nelerdir?

Aşırı hayvan gübresi B yüksekliğine neden olur. Sıcak su kaynağına yakın arazilerde B yüksekliği olabilir. Toksikliğin ana nedenlerinden birisi sulama suyundaki yüksek bor konsantrasyonudur.  Toksikliği daha çok kurak ve yarı kurak bölgelerin topraklarında ortaya çıkar. Kurak ve yarı kurak bölge topraklarında B düzeyi çoğunlukla yüksektir. Bu bölge topraklarının sulama kültüründe sulama suyunun Bor konsantrasyonu çok önemlidir.

3. +B Fazlalığının Semptomları, Belirtileri Nelerdir?

+B toksisitesinde bitkilerin alt yaprak uçlarında sararma ve nekroz oluşumları görülür. Yaprak yanıklığı şeklindeki nekroz bor fazlalığına işarettir ve ölü dokulara havi lekeler gittikçe genişler, yapraklar dökülür.Birleştirmek gerekirse yapraklarda kloroz ve uçlarda koyu-kahverengi, siyah yanıklık olur.

Sulama suyunda (SS) bulunan 1mg/litre dozundaki bor asma , incir ve fasulye bitkisinde bor taksisitesine (bor zehirlenmesi)   neden olur. Sularda bulunan bor 10mg /litre seviyesinde bulunursa bor zehirlenmesine en dayanıklı bitkilerden olan pamuk, pancar, şalgam bitkilerinde de toksik zararlanma olmaktadır.

 

 

 

Comment here