FİDE YETİŞTİRMEDE HARÇ MALZEMELERİ, HARÇ KARIŞIMLARI VE HARÇ ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

tarafından
376
FİDE YETİŞTİRMEDE   HARÇ MALZEMELERİ, HARÇ KARIŞIMLARI VE HARÇ ÖZELLİKLERİ  NELERDİR?

GİRİŞ

1. FİDE YETİŞTİRME ORTAMINDA KULLANILAN HARÇ MALZEMELERİ NELERDİR?

Fide yetiştiriciliğinde değişik ortamlardan faydalanılmaktadır.. Kendi fidemizi kendimiz ürettiğimizde fide için ortam olarak genellikle çiftlik gübresi, torf, kompost, toprak, kum gibi ortamlar kullanırlar. Hazır fide işletmeleri ise genellikle torf, perlit, vermikulit gibi materyaller kullanırlar.

1. FİDE YETİŞTİRME ORTAMINDA KULLANILAN KATKI MADDELERİ NASIL OLMALIDIR? 

Sebze fidesi yetistirmek için kullanacağımız tohum yatağı  (yetiştirme ortamı ) sürgün ve kök gelismesini sağlayacak derecede hava içeren, tohumla toprak arasında teması sağlamaya uygun olacak sekilde hazırlanmasına dikkat edilmelidir.

Fide yetiştirme ortamını oluşturan materyallerinin havalanma ve drenaj özelliği iyi olmalı

Fiziksel ve kimyasal yönden üniform olmalı ve bitki besin elementlerini ve rutubeti tutma özelliğine sahip olmalıdır.

Fide yetiştirme ortamını oluşturan materyaller kolay karıştırılabilmeli, ağırlık bakımından hafif olmalıdır.  Ucuz ve tedariki kolay elde edilebilir olmalıdır.

pH=6-7 oranında olmalı Suda eriyebilen tuz içeriği düşük olmalıdır.

Hastalık zararlı ve yabancı ot tohumlarından arı olmalıdır.  Herbisit kalıntıları gibi zararlı maddeler içermemelidir.

Fide yetiştiriciliği yapılacak ortamın hastalık yapıcı organizmalardan arındırılması temizlenmesi gerekmektedir. Bu organizmaları uzak tutmak için buharla dezenfeksiyon uygun bir yöntemdir. 1 m3 harca 300 gr captan kullanılır.

Fide Yetiştirme Materyaline katılan kimyasal gübrelerin tohumla temasında yüksek konsantrasyon nedeniyle prime kökçükler ölebilir. Bu nedenle kimyasal gübrelerin tohum ekiminden en az 15 gün önce karıştırılması gerekir. S04 ve NH4’lu gübrelerin yerine N03’li gübreler tercih edilmelidir.

Hayvan gübresi iyice yanmış ve elenmiş, kum tuzsuz, elenmiş dere kumu, toprak elenmiş tınılı bahçe toprağı olmalıdır.

3. FİDE YETİŞTİRME ORTAMI KARIŞIMLARI

 Fide yetiştirme ortamı( metaryalı)  olarak çoğunlukla üreticiler tarafından çeşitli fide yetiştirme metaryali kullanılarak hazırlanan harçlar kullanılmaktadır.

a. 2:1 oranında, yanmış ahır gübresi ve bahçe toprağı karışımı

b. 1:2:0.5 oranında orman altı toprağı, bahçe toprağı, yanmış ahır gübresi ve kum karışımı en yaygın şekilde kullanılmaktadır.

c. 2:1:1 oranında Torf, Perlit, Toprak Karışımı . Bu karışımın 1 m3’üne 0.6 kg P205 , 0,4 kg K20, 0.4 Kg N ve 0.3 Kg MgO katılmalıdır.

Yukarıdaki iki harç karışımın dezavantajları harcın genellikle dezenfekte edilmediği ya da tam olarak sağlıklı harç ortamı hazırlanamadığı için fide kök hastalıkları, yabancı ot sorunları görülebilmektedir.

Hazırlanan harçlar fide kaplarına elle doldurulmakta, fide çimlendirme kaplarına ve yerlerine tohum ekimleri yine elle yapılmaktadır. Yine fidelikte fidelerin bakımı ot, hastalık ve zararlılarla mücadelesinde  insan iş gücü kullanılmaktadır.  Bu durumda, bütün bu işlemler fazla işçilik gerektirmekte ve çok zaman almaktadır. Ayrıca çimlendirme aşamasında uygun şartlar sağlanamadığından homojen çimlenme ve çıkış elde edilememektedir. Bu durum geleneksel fideciliğin zorluklarını oluşturmaktadır. Bu açıdan bakıldığında her geçen gün hazır fide yetiştiriciliği ve işletme sayısında artışlar olmaktadır.

Fide Yetiştiriciliğinde Kullanılan Bazı Harç Karışımları
SIRA

NO

FİDE HARCINI OLUŞTURAN

MALZEMELER

FİDE HARCI ORANLARI
1. Yanmış Ahır Gübresi + Bahçe Toprağı 2:1
2. Orman altı toprağı
3 Bahçe toprağı + Yanmış ahır gübresi + Perlit 1:2:1
4 Bahçe toprağı + Yanmış ahır gübresi + Fındık zurufu 1:2:1/2
5 Torf + Vermikulit 1:1
6 Talaş + Perlit 3:1
7 Torf + Pumis + Kum 2:2:1
8 Torf + Perlit 1:1
9 Torf + Perlit + Vermikulit 2:1:1
10 Torf + Perlit + Kum 2:1:1
11 Torf + Kum 1:1
12 Torf + Kum 3:1

3. FİDE YETİŞTİRME ORTAM HARCIN DEZENFEKSİYONU

Fide yetiştiriciliği yapılacak ortamın hastalık yapıcı organizmalardan arındırılması temizlenmesi gerekmektedir. Bu organizmaları uzak tutmak için buharla dezenfeksiyon uygun bir yöntemdir.

Fide Yetiştirme Materyalinin Sterilize Edilmesi

  • Fide yetiştirilme materyalinin (hayvan gübresi hariç) Basamid Granulat veya Korpam-Hekpam gibi bir toprak fumigantı ile dezenfeksiyon edilmesi faydalıdır. Toprak fumigantları, nematod, toprak zararlıları ve çökerten (Damping off) hastalığına etken olan mantarları Öldürür, çimlenmiş yabancı ot tohumlarını yok eder.
  • Dezenfeksiyonda fide yetiştirme materyali (harç) 13-15°C sıcaklıkta ve rutubetli olmalıdır. Tohum ekiminden en az 1 ay önce ilaçlama yapılmalıdır. Tohum ekiminde karışım iyice havalandırılmalı, gerekirse tere testi uygulanmalıdır, çünkü karışımda kalabilecek ilaç bakiyeleri çimlenmeyi engelleyebilir.
  • Uzun yıllar kullanılan fide yetiştirme kaplarının da Captan ve Thiram’lı ilaçlarla ilaçlanmalarında yarar vardır.
  • 2- 1 m3 harca 300 gr captan kullanılır.