SebzeZiraat Okulu

GÜN UZUNLUĞUNUN MARULUN GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ NELERDİR?

MENÜ

  1.  Uzun Gün  (kısa gece) Marulları  Ne Demektir?
  2. Gün Uzunluğunun Marulun  Gelişimi Üzerine Etkileri Nelerdir?
  3.  Gün Uzunluğunun Bitki Gelişimi Üzerine Etkileri Nedir?
  4.  Nötr Gün Marulları (yaz marulları) Ne Demektir?

GİRİŞ

Yetiştirildikleri mevsime göre salata ve marullar; kış, yaz, ilkbahar ve turfanda çeşitleri olarak sınıflandırıldığı gibi Marulları, fotoperiyodizim (ışık) karşısında gösterdikleri reaksiyonları dikkate alarak Uzun gün marulları (kış ve ilkbahar marulları) ve Gün uzunluğuna nötr olan marullar (yaz marulları) şeklinde iki guruba ayırmak mümkündür. Salata ve marul tiplerinde uzun gün  (kış, ilkbahar) ve nötr gün (yaz)  çeşitlerinin ıslahı ve  açık alan ve  örtüaltı  üretim sistemlerinin geliştirilmesi neticesinde  365 gün  ( yılın 12 ayı) salata marul yetiştiriciliği yapmak mümkün hale gelmiştir.

1. Uzun Gün  (kısa gece) Marulları  Ne Demektir?

Gövde oluşturmaları  ve çiçeklenmeleri yanlızca uzun gün koşullarında meydana gelen  salata ve marul çeşitlerine  uzun gün marulları (kış ve ilkbahar marulları) denir.

2.  Gün Uzunluğunun Marulun  Gelişimi Üzerine Etkileri Nelerdir?

Uzun gün marul çeşitlerinde; kısa gün gövdeye kalkmayı ve çiçeklenmeyi geriletirken uzun gün teşvik eder.  Bu çeşitler 11 ile  14 saat gün uzunluğunda devamlı vegetatif fazda kalırlar. Özellikle 10 saatin altındaki gün uzunluklarında çiçeklenme hiç bir zaman meydana gelmez. Bu durum yaprağı tüketilen bir sebze olan marul bitkisinde üretim açısından bir avantajdır. Sonbahar, kış ve erken ilkbaharda yetiştirilen bazı uzun gün marulları çeşitleri  gün uzunluğu 17-18 saate ulaşınca hemen generatif faza geçerek çiçeklenme yetisine sahiptirler.

Uzun gün marullarının sapa kalkıp  çiçeklenmesinde gün uzunluğunun yanında  sıcaklığın ve kuraklığın rolü büyüktür. Marullarda sıcaklığın artması ve bil hassa hasat öncesi yaşanan su stresi gelişim  fazlarını etkileyerek çiçeklenmeyi öne alır hızlandırır.

Işıklanma sürelerinden uzun gün koşulları, sıcaklık ve kuraklık ile birleştiği zaman bitkilerde vegetatif gelişme durur ve bitkiler generatif faza geçer. Bu aşamadan itibaren marul yaprakları sertleşir, süt oluşturur ve yapraklarda acılaşma meydana gelir. Ancak erken ilkbaharda yetiştirilmeye uygun bazı çeşitler gün uzunluğunun artışına rağmen oldukça geç çiçeklenme oluşturur.

Marul bitkisinde ışık miktarının  azalması ürünün hasat olgunluğuna  gelme zamanını uzatmaktadır.  Işık miktarı  azaldıkça marul tohumlarının çimlenme oranı azalır.

Gün Uzunluğunun Marulun Gelişimi Üzerine Etkisi

3. Gün Uzunluğunun Bitki Gelişimi  Üzerine Etkileri Nelerdir?

Bazı bitkilerin yıl içindeki gelişim seyirlerinin  ayrım zamanı ve devamı üzerinde Fotoperyodizm’in (ışıklanma süresinin) etkisi büyüktür. Bitkilerin gelişim evrelerinden  generatif  faza geçmek  için gereksinim  duydukları ışıklanma süresine kritik gün uzunluğu denilmektedir.Uzun-gün bitkilerinde  çiçeklenme için gerekli ışıklanma süresi kritik gün uzunluğu süresinden daha fazladır.  Bu süre her bir bitki türüne  göre değişmekle beraber yaklaşık 10–14 saat arasında değişmektedir.  Ayrıca marul bitkisi Beta vulgaris (pancar), Brassica rapa (şalgam), Pisum sativum (bezelye), Secale cereale (çavdar), Triticum aestivum (buğday), Hordeum vulgare (Arpa) ile birlikte zorunsuz foto periyodik bitkiler grubunda yer almaktadır.

Uzun gün Marulunda Vejetatif Devreden Generatif Devreya Geçiş Grafiği

4. Nötr Gün Marulları (yaz marulları) Ne Demektir?

Gövde oluşumunda ve çiçeklenme de gün uzunluğu etki yapmaz. Yazlık çeşitler, kısa günde yetiştirilirse bunlarda gövdelenme meydana gelmez, yalnızca baş teşekkülü güçleşir. Ancak bu çeşitler sıcak bölgelerde üretildiklerinde  kalite düştüğü için yaz aylarında serin bölgelerde üretilmelidir.

 

 

Comment here