Zirai Mücadele

HAVUÇ BİTKİSİNDE BAKTERİYEL YUMUŞAK ÇÜRÜKLÜK (Pectobacterium carotovora subs.caratovora) HASTALIĞI

Giriş

Erwinia carotovora subsp. carotovora adı yakın dönemde Pectobacterium carotovora olarak değiştirilmiştir. Çok çeşitli bakteriyel çürüklüklere (bakteriyel yumuşak çürüklük, bakteriyel gövde çürüklüğü) yol açan pektolitik bakterilerden biridir.

Hastalık Etmeninin Bilimsel Sınıflandırılması

Hastalık Etmeninin Bilimsel Sınıflandırılması

Erwinia Cinsi Bakterilerin Gruplandırılması

Erwinia ve /veya Pectobacterium cinsi bakterileri; 1. Carotovora, 2. Amylovora ve 3. Herbicola grubu olmak üzere üç kategoriye ayrılarak  incelenmektedir. Bunlar hakkında aşağıda kısaca bilgi verilmiştir.

1. Carotovora grubu Pectobaterium (Erwinia) Bakterileri

Carotovora grubu bakterileri;

1. Erwinia carotovora subsp. carotovora,

2. Erwinia carotovora subsp. betavascularum,

3. Erwinia carotovora subsp. atroseptica,

4. Erwinia caratovora subsp. wasabiae,

5. Erwinia caratovora subsp. odorifera,

6. Erwinia cypripedii, Erwinia rhapontici,

7. Erwinia cacticida ve

8. Erwinia carotovora subsp. Chrysanthemi türlerini içermektedir.

Carotovora grubu bakterileri yumuşak çürüklük hastalığına neden olmaktadır ve hem tarlada hem de depolanan üründe depoda çok önemli kayıplara neden olurlar.  Carotovora grubu bakterilerinin özeliklerinden biride pektolitik ve çogunlukla sellülotik enzimler üreterek bitki dokusunu hızlı bir şekilde bozulmasına neden olmalarıdır.

2. Amylovora Grubu Pectobaterium (Erwinia) Bakterileri

Amylovora grubu bakterileri ateş yanıklığı hastalığına neden olan patojenlerdir. Konukçuları elma ve armut gibi yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ve süs çalılarıdır.

3. Herbicola Grubu Bakterileri Pectobaterium (Erwinia) Bakterileri

 Herbicola grubu  içinde Erwinia herbicola ve Erwinia stewartii türleri vardır. Erwinia stewartii  mısırlarda stewart solgunluğu olarak tanınan  hastalığın nedenidir. Erwinia herbicola ise ekseriyetle  bitki dokusu yüzeyi olan phyllosphere’de  bulunan bir epifittir.

Etmenin ( Patojen) Tanımı Ve Yaşayışı

Söz konusu bakteri etmeni  gram negatif, çubuk (basil) şeklinde ve fakültatif anaerobtur. Spor oluşturmayan tipte , mobilize özelikte bir peritrik kamçıya (Flagella )  hareket organına  sahiptir.Bakteriyel yumuşak çürüklük havuç dahil bitkilerin yetiştirildiği her yerde bulunan bir bitki patojenidir ve 1901 yılında havuçlarda tanımlanmıştır.

 

Hastalık Etmeninin Konukçuları ve Havuçta Yaptığı Zarar Şekli ve Yayılışı

Bu bakterinin konukçuları havuç, patates, domates, yapraklı yeşillikler, kabak ve diğer kabakgiller, soğan, yeşil biber, Afrika menekşesi vb. geniş bir bitki türlerini kapsar.

Havuç dahil istila edip musallat olduğu hemen hemen her bitki dokusunda pektolitik ve çoğunlukla sellülotik enzimler üreterek dokuların parçalanmasına ve çürümesine neden olmaktadır.

Ardından havuçta ve sair sebzelerde saprofit mikroorganizmalar rahatlıkla gelişerek  yapışkan ve ekşi bir  bozunma göstererek  yumuşak çürüklükler meydana gelmektedir.

Etmen istila ettiği bitkide 24 saatte çürümelere neden olabilmektedir. P. carotovora’nın neden olduğu çürüme genellikle “bakteriyel yumuşak çürüklük” olarak adlandırılır, ancak buna başka bakteriler de neden olabilir.

Pectobacterium caratovorum veya Erwina caratovora’nın Havuçta Zarar şekli

Havuçta belirtileri;

  •  Havuç  köklerinde çökük, sulu, kötü kokulu, donuk portakal renginde bozulmalar  şeklinde görülmektedir.
  • Bazen havucun iç kısmında da yumuşama oluşabilir.
  • Hastalık havuçta  uçtan kök boğazına doğru ilerlemektedir.
Pectobacterium caratovorum veya Erwina caratovora’nın Havuçta Zarar şekli

Hastalığın Bulaşmasını ve Yayımını  Tetikleyen Hususlar

  • Bulaşma yaralardan ve doğal açıklıklardan olmaktadır. Bozunma bakterinin  pektolitik ve çogunlukla sellülotik enzimler üreterek dokularin parçalanmasi sonucu oluşmaktadır.
  • Yüksek nem ve bununla birlikte uygun sıcaklık (20–25 ºC) koşullarında patojen, bitki dokusunu hızlı bir şekilde bozmaktadır.
  •  Yapılan araştırmalarda bazı sebzelerde  E. carotovora subsp carotovora’nın  azot miktarındaki artış ve kalsiyum miktarındaki azalışın özellikle duyarlı çeşitlerde  yumuşak çürüklük hastalığını  teşvik ettiğini bildirmişlerdir.
  • Erwinia carotovora bakterisi  temelde   toprakta bulunur ve hastalık, yüksek toprak sıcaklığı ve nemli koşullarında kendini gösterir.
  • Genellikle soğuk hava koşullarında sorun olmaz.

Hastalığın Depolanan Havuçlarda Verdiği Görüntüler

  • Havuç depolarında,  ekseriyetle yaralanmış havuçlarda problem oluşturur.
  • Hasat sonrası ortaya çıkan çürüklükler üretim esnasındaki epidemilerden kaynaklanır ve bu çürüklük temiz ve uygun olmayan depolama koşullarında daha da artmaktadır.
  • Bakteriyel yumuşak çürümeye neden olan Erwinia carotovora bakterisi  depolanan havuçlarda kökün uçları dahil kökün herhangi bir yerinde semptom oluşturabilir.
  • Salgının ağırlığına göre hoş olmayan bir koku oluşur.
  •  Havuç dokusu çürümeye başladığında akabinde  ikincil organizmalarda havuç kökünde  enfekte olabilir. Bu ikincil organizmaların saldırısı,  doğru teşhisini zorlaştırır.

Alınacak Tedbirler

  • Havuç yetiştiriciliğinde  tahıllar ve yem bitkilerininde dahil olduğu ekim nöbeti uygulamak.
  • Hastalıklı bitkileri ve artıklarını havuç tarlasından uzaklaştırmak.
  • Havuç hasadının yara ve bere oluşturmadan yapılması
  • Depolanacak havuçların sağlıklı olması ve depolamaya uygun çeşitlerin kullanılması
  • Havuçları iyi havalandırılan yerlerde saklayın.

Kaynak

Tarımla İlgili Kütüphaneler

 

Comment here