Hobi BahçeciliğiSebze

Hıyar Bitkisinde Fide Yetiştiriciliği

Menü

1. Hıyar fideleri Hangi Kaplarda Yetiştirilir?

2. Hıyar Fidesi Yetiştiriciliğinde Kapların Doldurulması

3. Hıyar Fidesi  Yetiştiriciliğinde Tohum Ekimi

4. Hıyar Fide Yetiştiriliciliğinde Bakım

5. Hıyar Fidesi Yetiştiriciliğinde Bitki Koruma

6. Hıyar Fide Devresinde Bitki Besin Elementleri Eksiklikleri

Giriş

Hıyar fidesi  yetiştiriciliğinde  tohum ekim ortamı olarak hazır  torf  ya da kendimizin  özel olarak hazırladığı   karışım toprağı HARÇ kullanılmaktadır. Harç perlit, vermikulit, toprak, kum gibi inorganik maddelerden  oluşabileceği gibi, torf, kompost, solucan gübresi, ahıt gübresi gibi organik malzemelerden de oluşabilir. Ancak en iyi yetiştirme ortamı bitki çeşidine  bağlı olarak organik maddeler ile minerallerin karıştırılması ile hazır edilir.

1. Hıyar fideleri Hangi Kaplarda Yetiştirilir?

Hıyar tohumları en çok  15×15 cm ebatlarındaki plastik torbalara ( naylon tüpler), plastik saksılara, çok gözlü multipotlara ( viollere ) ve   stratofor  gibi özel fide kaplarından birine ekilmektedir..Hıyar tohumları ayrıca kaya yünü blokları, Jiffy saksılara da ekilir.

Fide Yetiştirme Kapları Soldan Sağa 1.Siyah Naylon Torba, 2. 45’lk viyol,   3. stratofor

2. Hıyar Fidesi Yetiştiriciliğinde Kapların Doldurulması

Steril edilmiş ve ekime hazır halde olan kaplar aşağıda karışım oranları verilen özenle hazırlanan harç karışımlarından biri ile doldurulur. Hıyar tohumları çok gözlü multipotlara ( viollere ) yapılacaksa harcın viyollerin diğer ekim kaplarının her gözüne eşit olarak gelmesine dikkat edilir. Bir kez üstleri düzeltilip hafifçe bastırılarak tekrar harç ile doldurulur. Gözlerin asfalt gibi çok sıkı doldurulmaması gerekir. Viyoller harçla doldurulduktan sonra sıkılaştırma suyu verilir. Ayrıca viyollere veya ekim kaplarına harç ya da torf sulandığında çökerek yarıya kadar inecek şekilde de gevşek doldurulmaması gerekir. Doldurulan fide kaplarının sulanmasında uzmanına danışarak ilaçlı su harç sterilize edilmemişse uygulanır.

Torf ve harcı doldrulan ve sulanarak hıyar tohumu ekimi için hazır hale getirilen tohum ekim kapları bir süre bekletilerek ortamın suyunu çekmesi sağlanır. Daha sonra hazırlanan bu yerlere tohum ekimi yapılır.

 

3. Hıyar Fidesi  Yetiştiriciliğinde Tohum Ekimi

1. Hıyar tohumları viyollere iki türlü ekilir. Birincisi tohumun sivri ucu  aşağı getirilerek  ekilir, ikinci yöntemde ise  parmakla veya kalem kalınlığında bir aletle ekim kaplarında açılan boşluklara hıyar tohumlarının ekilmesidir.

2. Tohumlar hangi şekilde ekilirse ekildikten sonra tohumların üzerleri kendi iriliklerine uygun kalınlıkta bir harç tabakası ile örtülür.  Daha  sonra harcın tohumla temasını sağlamak  için tahta tokmakla  hafifçe sıkıştırılır. 

3. Tohumlar ekildikten  sonra  yüzeye çıkmamaları için hafifçe sulanır ve  ekim kaplarının üzeri bir  plastik örtü ile örtülür. Hıyar tohumları çimlenmeye başlar başlamaz viyollerin üzerinden  örtülen plastik örtü  kaldırılır. Tohum ekiminden çimlenmeye değin harcın nemli olması istenir. Bu nedenle arasıra su gereksinimlerini karşılamak üzere kontrol yapılmalıdır.

4. Gereğinden fazla derin ekilen tohumlarda, depo maddelerinin oksijen ile yakılması sonucu oluşan CO2 tohumların etrafını kuşatarak anaerob bakteriler için uygun bir ortam hazırlar ve tohumlar çürür.Hıyar tohumu 1cm derinlikte ekilmelidir.

5. Ekim kaplarına yada poşetlere ekilen hıyar tohumları fide yetiştirme yerleri olan tünel ve seralara alınır. 

6. Bu tünel ve/veya  serada  hıyar tohumunun minimum çimlenme sıcaklığı 12 ºC’dir. Bu sıcaklığın altında hıyar çimlenmez. 15ºC ‘de hıyar çimlenmesini 13 günde tamamlayabilir. Ortam sıcaklığı 20 ºC olduğu zaman hıyarın çimlenme süresi 6 gün, 25º C olduğu zaman ise 4 gündür.

7. Fide yetiştirme döneminde en uygun toprak sıcaklığı 18-20°C,hava sıcaklığı ise gündüzleri 20-24°C, geceleri 18-20°C olmalıdır.

8. Fidelik kuzey-güney yönünde yapılır 20 derecede havalandırılır. Plastik tünelde yetiştirmede nem nem %60 olmalıdır.

9. Hıyar tohumları çıtlatılmadan doğrudan ekim kaplarına ekilebileceği gibi  soğuk yerlerde çıtlatılarakta ekilebilir. Çıtlatılıp ekilecekse çıtlatma işlemi aşağıdaki gibi yapılır. İlkbaharda (sıcak mevsimlerde gerekmez)  ılık suda 3-4 saat bekletilen hıyar tohumları nemli bir bez veya havlu arasında 20-30 ºC  sıcaklıkta bekletilerek çıtlatılır. Tohumların ucu en fazla 0.5 cm olunca bekletilmeden ekilir.

4. Hıyar Fide Yetiştiriliciliğinde Bakım

1.  Birinci kural fideler susuz bırakılmaz. 2. kural seranın havalandırılması zamanında yapılır ve fideler sıcakta yakılmaz. 3. kural çok fazla su vererek ve fideleri ışıktan mahrun ederek fidelerin cıvgın büyümesine müsade edilmez. Zaman zaman ve az miktarda sulama yapılır. Hıyar fideleri akşam üzeri sulanır. Az ışık yüksek sıcaklık fazla su bitkinin cıvgın olmasına neden olur.

2. Temiz, ılık sular kullanılır. Sulama suyu PH’ı 6-6,5,  Sulama suyunun Ec’si 1000ppm ( Litrede 1 miligram) olmalıdır.  Sulama suyunun PH’ını aşağıya çekmek için 15-40 cc fosforik asit /100 litre suya ilave edilir.

3. Hıyar fideleri tuzluluğa çok hassastır.

4. Fideler zayıf ise 20.20.20 den 1g/L eritilerek uygulanır.   Sülfat SO42‘ ve  Amonyum NH4+ yerine fide gübrelemesinde Nitratlı, (kim. sembol NO3) gübreler kullanılmalıdır.

5. Dikimden önce fidelerin 5-25-0 formülasyonuna %0.2 oranında  bandırılması kök gelişmesini teşvik bakımından iyi bir pratiktir.

6.  Sonbaharda hıyar fidesi yetiştiriciliğinde  ışık ve sıcaklık fazla olduğundan gölgeleme yapılır.

5. Hıyar Fidesi Yetiştiriciliğinde Bitki Koruma

1. Fide yetiştirme kapları Captan ve Thriamla ilaçlanır.

2. Hıyar için hazırlanan harç  gübre karışımı yapılmadan önce  Formaldehit veya Çaptan gibi ilaçlardan biriyle dezenfekte edilir. Dezenfeksiyon işlemi % 2’lik Formaldehitken 25-30 cm kalınlığındaki harcın her bir m2’sine 10 litre, toz haldeki Captan’dan ise bir metre küp harca 300-400 g hesabiyle yapılır.

3. 1 M3 Fide harcı 300g Thiram ile muamele edilmelidir.

4. Torf dışındaki materyaller hazırlanırken her 50 teneke harç için; 5 litre suyun içerisine 25 gr Dikotan M-22  katılarak harcın karıştırılması sırasında kullanılır.

5. Bir metre küp harca toz haldeki Captan’dan ise 300-400 g hesabiyle karıştırılır.  

6. Fideleri etkileyen yüksek  sıcaklık  zararı, patojen organizmaların neden olduğu çökerten hastalığına benzer. Bu nedenle birçok bitki için ilk gelişme döneminde aşırı sıcaklıklarda gölgeleme şarttır.  Şıklardaki öneriler uzmanların tavsiyesi alındıktan sonra biri uygulanır.

6. Hıyar Fide Devresinde Bitki Besin Elementleri Eksiklikleri

1.  Hıyarda fide devresinde Ca,Mn,B eksikliği görülebilir.

2.  Hıyar fidelerinin mg eksikliğinde alt yapraklar veya yaprakçıklarda parçalı veya köşeli sararma simptomları  görülür. Mn noksanlığında en genç yapraklarda sarımtrak beneklenme, Hıyar fidelerinde Zn eksikliğinde en genç yaprak veya yapraklarda parçaiı veya odacıklar halinde sarama belirtileri hasıl olur.

3. Torf üzerinde yetiştirilen süs bitkilerinde de kalsiyum noksanlığı sık görülen beslenme problemlerinden birini oluşturur.

4. Işık fidelerde büyüme olayını etkiler. Işığın gerekenden az olduğu durumlarda sarı renkli, ince uzun ve zayıf fideler oluşur. Kısa, güçlü ve bodur fidelerin elde edilmesi için bunların yeteri kadar ışıklanmaları sağlanmalıdır. Fide yetiştiriciliğnde fazla ışık ve sıcaklğında olumsuz etkilerinin olduğu unutulmamalıdır.

Comment here