İYİ BİR SEBZE FİDESİ NASIL OLMALIDIR?

tarafından
410
İYİ BİR SEBZE FİDESİ  NASIL OLMALIDIR?

1. İYİ BİR FİDENİN ÖNEMİ NEDİR?

Bitkisel üretimin diğer dallarında olduğu gibi sebze tarımında da başarıyı etkileyen en önemli konulardan birisi, tohumluk ve iyi bir tohumluktan elde edilen kaliteli fidelerdir. Çünkü kaliteli ve sağlıklı fide verimde % 30’lara varan artışlar sağlayabilmektedir. 

2. İYİ BİR SEBZE FİDESİ NASIL OLMALIDIR?

1. Fidenin Gövdesi Nasıl Olmalıdır?

Gövdesi kalın olmalı, ince olmamalıdır. Gövde, dal ve yaprakların içi boş olmamalıdır.  Gövdede boğum araları kısa olmalıdır.  fidenin gövdesi  çıvgın büyümüş çok uzun  olmamalıdır. Fidelerin gövde/ kök oranına dengeli olmalıdır. Gövdesi kızarık olanlardan seçilerek bahçeye dikilmelidir.

Fide canlı, diri ve kuru maddece zengin ( sıkı ) olmalıdır.

2. Fidenin Yaprakları Nasıl Olmalıdır?

Yapraklar yeşil ve kalın olmalı, lekeli uçları kurumuş ve ince olmamalıdır. Gövde ve yapraklarda kutikula kalınlaşmış durumdadır. Lahana ve benzeri bitkilerde, yapraklardaki mum tabakası yeterli düzeyde bulunmalıdır.

3. Fidenin Kökleri  Nasıl Olmalıdır?

Kazık kökü belirgin  ve bol saçak köklü olmalıdır. Yeterli kök gelişimine sahip olmalıdır. Dikimden sonra tutuncaya kadar geçen sürede kâfi miktarda toprağa ve kök hacmine sahip olmalıdır.

4. Fidenin Genel Görünüşü Nasıl Olmalıdır?

Bütün kısımları sağlam ve sağlıklı olmalı. Fideler üzerinde hastalık ve zararlı belirtileri olmamalı, fidenin kök, gövde, yaprak tüm kısımları sağlam ve sağlıklı olmalıdır.

Kendine özgü renk ve şekli, yeterli büyüklüğü almış olmalıdır. Fidelikte veya fide kaplarında tüm fideler homojen büyüklükte  olmalı, küçüklü büyüklü olmamalıdır.

Fideler fazla genç ( küçük) veya çok yaşlı olmamalıdır. Özellikle lahanagiller fidelerinde dikim zamanı geçmiş yaşlı fideler kalite sorunlarına neden olmaktadır.

Dikimden önce fideler dış ortama alıştırılmış, pişkin olmalıdır. Etiyolleşmemiş, cıvgın yani boya kaçmamış olmalıdır.

5. Fideliklerde Fidelerin Bakımı İyi Olmalıdır.

Domates ve biber gibi bazı sebze çeşitlerinde ilk çiçek taslaklarının meydana gelmesi bitkilerin fide döneminde oluştuğundan dikimi yapılacak fidenin morfolojik (kök, gövde v.b.) ve fizyolojik (büyüme ve gelişme) özelliklerinin iyi olması gerekmektedir. Bu da ancak fide üretiminin uygun koşullarda yetiştirilme ile mümkün olabilmektedir.

3. DOMATES  FİDESİ NASIL OLMALIDIR?

 Domateste çenek (kotiledon) yapraklar geniş ve yeşil renkte olmalı, üzerinde leke bulunmamalıdır.

Hakiki yapraklar koyu yeşil olmalıdır.

Fidenin gövdesi hafif kırmızımsı, eflatunrenginde ve tüylü olmalıdır.

Kotiledon yapraklar bitki üzerinde bulunmalıdır.

Boy kısa, en kurşun kalem kalınlığında bol saçak köklü olmalıdır.

Gövde eğilip büküldüğünde kolayca kırılmamalıdır.

4. FİDE OLGUNLAŞTIRILMASI (=PİŞKİNLEŞTİRME) NEDİR?

4.1. Fide Pişkinleştirmesi Niçin Yapılır?

Fidelerin hızlı ve ince büyümesini önleyerek gelişmeyi kontrol altına almak, Gövde ve yaprakta kütiküla ve mum tabakasının oluşumunu sağlayarak fideleri dayanıklı hale getirmek,  Bitkideki kuru madde miktarını artırmak, çevreye adaptasyonu özellikle sıcaklık, soğuk ve ışığa uyumu sağlamak ve fidelerin tarlaya dikim stresi ve şokunu azaltmak için yapılır.

Yetiştirilme yerlerinde ne kadar dikkat edilirse edilsin normale nazaran fideler  daha narin yapılı olduklarından ,  fidelerin yastıklarından alınmadan önce dış koşullara alıştırmak maksadı ile Fide Pişkinleştirmesi yapılır.

4.2. Fide Pişkinleştirmesi Nasıl Yapılır?

1. Fidelerin fazla sarsılmadan ve dış koşullara kolayca uyum sağlayabilmeleri amacıyla dikimden 7-10 gün önceden başlayarak üstleri örtülmez, suları daha kısıtlı verilerek fidelerin pişkinleşmeleri sağlanır. Dikime 2-3 gün kala fidelik gece-gündüz açık kalabilir.

2 Fidelikte pişkinleştirme için ilk yapılacak iş sera ya da tünellerin havalandırma sürelerini ve açıklıklarını kademe kademe artırmaktır.

3.Ortam sıcaklığını düşürmek fidelerin pişkinleşmesine yardımcıdır.

4.Suyu azaltma, Büyümeyi düzenleyici uygulama (CCC ve Pacroputrazol) işlemlerinin yerine getirilmesi ile yapılır.

4.3. Pişkinleşmiş bir fidenin Özellikleri Nelerdir?

  1. Gelişme oranı azalmış, yani aşırı boy veya kalınlık yoktur.
  2. Gövde ve yapraklarda kutikula kalınlaşmış durumdadır.
  3. Lahana ve benzeri bitkilerde, yapraklardaki mum tabakası yeterli düzeydedir.
  4. Kuru madde yüzdesi çoğalmış, böylece bitkide donacak su yüzdesi azalmış durumdadır.
  5. Yapraklar koyu bir renk almıştır.