Sebze

KABAK ÇEKİRDEĞİ

MENÜ

  1. Kabak Çekirdeğinin Kullanım Alanları
  2. Kabak Çekirdeği İle İlgili Bilgiler
  3. Kabak Çekirdeği sınıflandırma Tablosu
  4. Nevşehir Tipi Çekirdek Kabağı ve Tohum Özellikleri
  5. İlgili Fotoğraflar

1.) Kabak Çekirdeğinin Kullanım Alanları

Kabak bitkisi esas olarak meyveleri için yetiştirilmektedir. Ülkemizde ve bazı ülkelerde kabak, tohumları için de yetiştirilmektedir ve  çerez olarak da tüketilmektedir.Kabak çekirdeği A ve E vitaminleri açısından zengindir. Doymamış yağ oranı da yüksek olduğundan, birçok ülkede yağ üretimi için yetiştirilmekte,  Kabuksuz tohumlu kabaklar, yağ üretiminde özellikle tercih edilmekte ve bu nedenle yağlık styrian kabakları (styrian oil-pumpkin) olarak ta isimlendirilmektedir.Tohumları süs eşyası olarak ve  ilaç endüstrisinde  değerlendirilmektedir.Ayrıca kabak çekirdekleri hayvan yemi olarak kullanılabilmektedir.

Türkiye  yılda ortalama  550.000,00 dekar alanda 58.000,00 ton çekirdek kabağı üretimi yapabilmektedir.  Üretimi, tüketimi, kullanım alanları, her geçen gün artan kabak çekirdeği ile ilgili tüm bilgiler bu makalenin içeriğinde yer bulmuş ve makalenin konusu yapılmıştır.

2. ) Kabak Çekirdeği İle İlgili Bilgiler

1.) BİLGİ : Yetiştirilen  kabak çekirdekleri hangi gruba dahildir?  Ülkemizde yetiştirilmekte olan çerezlik kabaklar, çoğunlukla cucurbita pepo L. türüne dahildir. Az miktarda da Cucurbita moschata türüne giren bal kabağı tohumları çerezlik olarak kullanılmaktadır.

2.) BİLGİ :  C. pepo.L.’nin tohumlarının özellikleri nelerdir?  Cucurbita pepo.L.’nin tohumları yuvarlak beyaz veya  hafif  güneş  renginde  olup  10-20 mm uzunlukta, 5-15  mm  genişlikte,  ve  1-3mm kalınlığındadır. Bin dane ağırlığı 200-400g dır.

3.) BİLGİ : Cucurbita moschata tohumlarının özellikleri nelerdir?  Cucurbita moschata türüne giren bal kabağı tohumları gri-beyazdan esmere kadar değişen renklerde olup ,  çekirdeğinin kenarları daha kalın ve daha koyu renklidir. Çoğunlukla bal kabağı tohumları beyaz kurşuni renktedir ve yuvarlağa yakındır. Kestane kabağı tohumları  bal kabağı tohumlarından %20-25 daha uzun özelliktedir. Kestane kabağı tohumları beyaz, kahverengi ve kırmızı kahverengi tondadır. Kenarları belirgin yuvarlak hafif elips görünümündedir.

4. ) BİLGİ : Kabak çekirdeklerinin sınıflandırılması nasıldır? Çerezlik kabak yetiştiriciliğinde çekirdekler müşteri isteklerine ve yetiştirildikleri bölgelere göre  Çerçeveli, Nevşehir Tipi, Hanım Tırnağı, Ürgüp sivrisi olarak sınıflandırılmaktadır.

(a) Çerçeveli: Boyu 21 mm, en geniş kenarları kalındır. Aynı zamanda bu çekirdek tipini Koç Tohumculuk 2010 yılında Nusem F1 adı altında ıslah etmiştir. Trakya bölgesinin tercih ettiği bir tiptir.

 (b) Nevşehir Tipi(Tombak, Çerçeveli): Daha ovalimsi ve geniş  bir çekirdek tipidir. Ve halihazırda en çok yetiştiriciliği yapılan tiptir. Daha çok kuru alanlarda yapılan yetiştiricilikte tercih edilmektedir. Nevşehir kabağının meyvesi sarı ve iridir. Nevşehir tipi çerezlik kabak bitkisi  Cucurbita pepo L. botanik sınıfı içinde yer almaktadır.

 (c) Hanım Tırnağı : Ürgüp Sivrisine nazaran dar, uzun ,ince İç Anadolu Bölgesinde kullanılan tüketicisinin özel tercih ettiği bir çeşittir. Hanım Tırnağı:  Dar  bir  çekirdek  yapısına  sahiptir. Bu tip; çerezlik  kabak yetiştiriciliğinin ilk yaygınlaşmaya başladığı dönemlerde özellikle Trakya bölgesinde daha çok  yetiştirilmiştir. Günümüzde tercih edilme oranı oldukça azalmıştır.  Ancak doğu bölgelerimizde belli oranda bir talebe sahiptir

 (d) Ürgüp Sivrisi:  İç Anadolu bölgesinin kullandığı 20-22 mm. boyunda uzun, dar, kenarları kalın , dolgun çıtlatma kolaylığı olan bir çeşittir. Ürgüp Sivrisi: Çekirdek genişliği ve tipi Hanım tırnağı ve Nevşehir tipi arasındadır. Halihazırda en iyi pazar fiyatına sahip olan tip olup, daha çok sulu alanlarda yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ürgüp sivrisi; Uzun, dar, kenarları kalın, kökçüğün çıktığı yer sivri, beyaz ve kabuğundan çok rahat ayırt edilebilen bir çekirdektir.

5. ) BİLGİ : Çekirdeklerde oluşan küçüklülük ve boşluluk oranı nasıl önlenir? Çerezlik  kabaklarda  çiçeklenme dönemindeki  arı faaliyeti  tohumun kalitesini   verimini artırır. Tozlaşma ve döllenmenin yetersizliğinde  meyve  ve  tohum tutumunda risk artmakta , çekirdeklerde  küçüklülük ve boşluluk oranı artmaktadır. Problemlerin görüldüğü sahalarda 1 da alana 2 kovan konulması, tohum verimini artıracaktır. Ülkemiz çerezlik kabak yetiştiriciliğinde arı kovanı kullanımı sınırlıdır.

6.) BİLGİ : kabak tohumunun morfolojik özellikleri  nelerdir? Tohumlar çimlenme güçlerini 5-10 yıla kadar muhafaza eder. 10 Cº ‘den itibaren çimlenmeye başlar, en iyi çimlenme sıcaklığı 20- 25 Co ‘dir. Çimlenme 4-8 gün arasında meydana gelir. Bazı kabaklar için  çimlenme sırasında ışığın varlığı çimlenmeyi kısıtlar. Tohumundaki yağ oranı%10’dur, Yağ oranı çok değişkendir bazı çeşitlerde %30-40’a kadar yükselebilir.

7.) BİLGİ: İllerimizin tercih ettiği çekirdek grupları hangileridir.?Türkiye  genelinde  Nevşehir  ve  çevresinde  yetiştirilmekte  olan  Ürgüp  sivrisi  veya  kadın tırnağı denilen uzun, iğ şeklindeki, dolgun çekirdekler tercih edilmektedir. Bolu, Diyarbakır, Sakarya,  Balıkesir  taraflarında  iri,  dolgun,  beyaz  renkli  bal  kabağı  tohumları  tercih görmektedir. . İç koyu yeşil renklidir. Kabuksuz çekirdek kabağı üretimi, Bolu ve Sakarya illerinde öne çıkmaktadır.

8. ) BİLGİ : Kabağın meyvesinin içinde  çekirdeğin yani tohum çimlenmesi istenmeyen bir durum ve çeşide has bir özelliktir. Çerezlik  kabaklarda  oldukça  sık  görülen  bu  özellik,  özellikle  hasat  zamanı  geçince  ortaya  çıkmakta  ve  tohum  veriminde  önemli  kayıplara  neden  olabilmektedir.  Yapılan çalışmalarda elde edilen veriler kabak meyvesi içerisinde tohum çimlenmesinin genotip kaynaklı olabileceğini göstermektedir. Bundan dolayı tohumluk teminine önem verilmeli, tohumun verimi ve tohum kalitesi öncelikli sorgu alanımızda olmalıdır.

9. ) BİLGİ : Kabak çekirdeği yağı : Kabak çekirdeği yağ ve proteince zengin olup, yapısında yüksek oranda bulunan  palmitik asit,  stearik asit, linoleik asit  (omega 6) ve oleik asit  (omega 9) ve fitosteroller iyi huylu  prostat büyümesinin önlenmesi, menopoz belirtilerinin hafifletilmesi amacıyla tıpta  da  kullanılmaktadır. Tohumlarından  soğuk  preslemeyle  elde  edilen  yağ,  E  vitaminince  (tokoferol) zengin olup bağ  dokusunun  ve  kasların  güçlenmesine  katkıda  bulunur. Bunun yanında  insan sağlığında önemi  olan selenyum, çinko,  magnezyum ve bakır minerallerince de zengindir.Kabuksuz tohumlu kabaklar, yağ üretiminde özellikle tercih edilmekte ve bu nedenle yağlık styrian kabakları (styrian oil-pumpkin) olarak ta isimlendirilmektedir. Gleisdorfer, Wies 371, Sepp yağlık kabak varyeteleridir. Yağ çıkarma işlemi Kabak çekirdeği yağı (Alman Kürbiskernöl ), kaba öğütülmüş ve yaklaşık 60 ° C sıcaklıklarda kızartılmış kabak çekirdeğinden çıkarılır..

3. ) Kabak Çekirdeği sınıflandırma Tablosu

Kabak Çekirdeği Türleri Kabak Çekirdeğinin Özellikleri
Sakız Kabağında Tohum kabuğu beyaz, süt beyazı, gri beyaz, sarı beyaz tonludur. Ebatları 10-20 mm uzunlukta, 5- 15 mm genişlikte ve 1-3mm kalınlıktadır. Bin dane ağırlığı200-400 gramdır.
Kestane Kabağı Tohum kabuğu beyaz, kahverengi ve kırmızı kahverengi tondadır. Ebatları20-30 mm  uzunlukta, 10-15mm genişlikte ve 1- 3mm kalınlıktadır.  Bin dane ağırlığı 450-550 gr. Tohumlar yuvarlak hafif elips görünümündedir, kenarları belirgindir.
Bal Kabağı Tohum Kabuğu Beyaz, Kurşuni Renklidir. Ebatları15-25mm uzunlukta, 10-15mm genişlikte ve 1- 3mm kalınlıktadır. Bin dane ağırlığı 400-600 gr. Tohumlar Yuvarlağa Yakın, Kenarları Belirgindir.
Çerçeveli Eni geniş, kenarları kalındır. Aynı zamanda bu çekirdek tipini Koç Tohumculuk 2010 yılında Nusem F1 adı altında ıslah etmiştir. Trakya bölgesinin tercih ettiği bir tiptir.
Ürgüp Sivrisi     İç Anadolu bölgesinin kullandığı 20-22 mm. Boyunda uzun, dar, kenarları kalın , dolgun çıtlatma kolaylığı olan bir çeşittir. Ürgüp Sivrisi: Çekirdek genişliği ve tipi Hanım tırnağı ve Nevşehir tipi arasındadır. Halihazırda en iyi pazar fiyatına sahip olan tip olup, daha çok sulu alanlarda yetiştiriciliği yapılmaktadır. Elek 8,5mm.
Hanım Tırnağı Hanım Tırnağı: Ürgüp Sivrisine nazaran dar, uzun ,ince İç Anadolu Bölgesinde kullanılan tüketicisinin özel tercih ettiği bir çeşittir. Hanım Tırnağı:  Dar  bir  çekirdek  yapısına  sahiptir. Bu tip; çerezlik  kabak yetiştiriciliğinin ilk yaygınlaşmaya başladığı dönemlerde özellikle Trakya bölgesinde daha çok  yetiştirilmiştir. Günümüzde tercih edilme oranı oldukça azalmıştır.  Ancak doğu bölgelerimizde belli oranda bir talebe sahiptir.
Nevşehir Tipi    Nevşehir Tipi(Tombak,  Çerçeveli): Daha ovalimsi ve geniş  bir çekirdek tipidir. En çok yetiştiriciliği yapılan tiptir. Daha çok kuru alanlarda yapılan yetiştiricilikte tercih edilmektedir. Nevşehir kabağının meyvesi sarı ve iridir. Nevşehir tipi çerezlik kabak bitkisi  Cucurbita pepo L. botanik sınıfı içinde yer almaktadır. .Elek 9,5 mm.

4. ) Nevşehir Tipi Çekirdek Kabağı ve Tohum Özellikleri

 

 

 

 

 5. ) İlgili Fotoğraflar

 

v

Comment here