Sebze

KIŞLIK KESTANE VE BAL KABAĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ

MENÜ

1. Botanik Özellikleri

1.1. Tanımı ve Önemi

Kabak, Cucurbitacea familyasının Cucurbita cinsine dâhil tek senelik bir sebzedir. Tarımsal amaçlı yetiştiriciliğin yanında  kabaklar,  ticari bir metadan, süs eşyası yapımına kadar çok farklı   nedenlerle tüm dünyada yetiştirilmektedir. Ülkemizin zengin iklimsel çeşitliliği  ve farklı  tarımsal havzaların varlığı  kabakgil türlerinin birçoğunun ülkemizde sorunsuz olarak yetiştirilmesine olanak sağlamaktadır.Kışlık Kabaklar günlük ve çokça tüketilen ekmek, çorba ve pasta gibi gıdalarda yer aldığından günümüzde sorun olan dengeli beslenmede ve gıda gereksiniminin ve açığının giderilmesinde önemli bir kaynak olarak  görülmektedir.

 

Kabaklar genel olarak yazlık kabaklar ve kışlık kabaklar şeklinde  iki büyük gruba ayrılmaktadır.

Botanik bakımından ise Kabaklar  (a)  Cucurbita pepo L. (yazlık kabak), (b)  Cucurbita maxima Duch. (kışlık kestane kabakları) ve (c)  Cucurbita moschata (Duch ex. Lam.) (kışlık bal kabakları  en çok üretimi yapılan kabak türleridir.

Cucurbita maxima Duch. ve Cucurbita moschata (Duch ex. Lam.) türleri ve bu türlere ait bir çok çeşit kışlık kabak grubunu teşkil etmektedir. 

 

2.  Kabak Bitkisinin Ana Vatanı ve  Bilimsel Sınıflandırılması

Kışlık ve yazlık kabakların yer aldığı Cucurbita cinsine giren türler Güney Amerika orijinlidir ve buradan önce Avrupa’ya ve daha sonra diğer kıtalara hızlı bir şekilde yayılmıştır . Anadolu, Cucurbitaceae  familyası  (kabaklar ve kavunlar)  için ikincil bir  gen merkezi durumundadır ve çok geniş bir varyasyona sahiptir.   Kabakgiller 10.000 yıl önce  kültüre alınmıştır. Kültür yaşları  fasulye  ve  mısırdan daha eskidir. Dünyaya önce kabak teşrif etmiş sonra arkadaşları fasulye ve mısırı beklemişlerdir.. Çünkü kabak mısır ve fasulye üretimleri sırasında ortak alan oluşturarak birbirlerini desteklemektedir. Önce Onlarca yabani formlarından ancak  beşi kültürleşmiştir.

3.  Kestane ve Bal Kabağının Kullanım Alanları

Kışlık kabakların (Kestane ve Bal Kabağı)  tüketilmeleri çok yönlüdür. Bal kabağının etli kısmı, çiçekleri, çekirdekleri, yaprakları gıda olarak tüketilebilmektedir. Meksika, ABD, Avrupa ülkeleri ve Çin’de  tohumlar kavrulur ve çerezlik olarak tüketilir.Kestane kabakları besin değeri açısından oldukça zengin olan genellikle tatlı, pasta, reçel, marmelat ve turşu yapımında kullanılan bir kabak türü olarak bilinir. Ayrıca erkek çiçekler yemeklik olarak değerlendirilmekte ve tohumlar, çerez olarak da kullanılmaktadır. Meyve eti kurutulabilir ve toz haline getirilebilir, ardından ekmek yapımında vb. kullanılabilir. Kışlık bal kabakları ticari manada konserve, pasta, turda tatlısı yapımında hem ev ve hem de ticari üretimi için kullanılır. Genellikle ticari pazarlar için  üretilen turda tatlısında C.moschata kullanılmaktadır.

4. Türkiye’nin Kışlık Kabak Üretimi

Ülkemiz, kışlık kabak üretiminde Dünya’da ilk on ülke arasında bulunmaktadır.

 

 

 

 

 

Türkiye  Cucurbita Maxima (kestane Kabağı ) üretiminde Ankara ili 11.049 ton üretim  ile birinci  Sakarya (10.745ton) ili ikinci sırada yer almaktadır.   Bu iki ilimizi  Düzce (7.601 ton), Samsun (5.588 ton) ve Bilecik (5.178 ton) illeri takip etmektedir (TUİK, 2018).

Son yıllarda illerimizden Bilecik kestane kabağı üretiminde öne çıkmış durumdadır.  Üreticiler  kabak bitkisinin istediği iklim ve toprak parametrelerine bölgelerinin ekolojik şartlarının çok uygun olmasını ve özellikle topraklarının süzek ve drenajının iyi olmasını  kendilerini kışlık kabak yetiştiriciliğinde güçlü kıldığını ifade etmektedirler.Afyon ilinde  patatesin yetiştiriciliği geniş alanlarda yapılmaktadır.

Afyon’da Alternatif Ürün Kış Kabağı

5. Kestane ve Bal Kabaklarının Morfolojik Özellikleri

5.1. Gövde : Kestane ve bal kabaklarında gövde toprak üzerinde yayılır. Kollar 2-3 m hatta 5-6m’ ye kadar uzanabilir. Bitki üzerinde 4-6 adet yan dal meydana gelir. Dalların içi boştur. Gövde ve dallar üzerinde sert dikenler bulunur.

5.2. Kök :  Kışlık kabaklardan Bal ve Kestane kabaklarının kökleri 1-1.5 m derinliğe kadar inebilir ve kışlık kabakların toprakta  köklenmesi  ve gelişmesi  hızlı bir  şekilde cereyan eder. Yazlık kabak çeşitlerine göre köklenmede rekabet üstünlüklerine sahiptir. Köklerin çoğunluğu ilk 40-50 cm toprak derinliğinde yoğunlaşmıştır. Günümüzde kestane ve bal kabağı melezleri toprak kökenli  hastalıklar ve tuzluluk stresine dayanıklılığı geliştirmek üzere özellikle aşılı karpuz yetiştiriciliğinde anaç olarak yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.

 5.3 Kestane ve Bal Kabaklarının Çiçek Yapısı

Kabak bitkilerinde erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde fakat ayrı ayrı yerlerde teşekkül ederler. Dişi çiçekler uzun saplıdır ve tabanında minyatür kabak meyvesini görmek mümkündür.  Ekim alanında arı popülasyonu zayıfsa veya döllenme ve tozlanma sorunu varsa meyve tutumu az ise elle tozlaşma yapılabilir. Bunun için küçük alanlarda erkek çiçek dalından koparılır ve dişi çiçek üzerine sürülür. Staminate erkek üreme organları içeren bir çiçeği , pistillat  dişi üreme organları içeren bir çiçeği ifade eder.

Geniş alanlarda yapılan yetiştiricilikte çiçeklenme devresinde tozlanma ve döl tutumunun artırılmasında  bal arılarından faydalanılır.  10 dekara  4 arı kolonisi kabak bitkisinde tozlaşmayı üst seviyeye çıkarmada yardımcı olacaktır.  Bal arılarının bitki üzerinde çalışılmasına müsaade edilmeli ve kabakta zaralılarla mücadele uygulamalarında ilaçlamada kullanılan tarım ilaçları arılara zehiri az olan ilaçlar tercih edilmeli ve ilaçlama akşama yakın yapılmalıdır. Kestane ve Bal Kabaklarında Çiçek silkmesi ; Bitkiler meyveyi besleyemezse çiçek silkmesi yapar. Kabak bitkilerinin gelişim döneminde sıcaklık isteği 20-25 derece santigrattır. Hava sıcaklığının fazla yüksek olduğu yıllarda erkek çiçek gelişimi artacağından meyve tutumu az olacaktır.

5.4. Kabak Bitkisinde Yaprak Sapları :

Sapın meyveye bağlandığı tarafta çukurluk Oluşumu

Yaprak sapları uzun ve belirgindir. Yaprak sapları boyuna çizgili, oluklu dikenli ve tüylüdür. Yaprak saplarının orta kısmında derin bir kanal vardır. Yaprak sapının içi boş ve yuvarlaktır. Bazı meyvelerde sapın meyveye bağlandığı tarafta çukurluk meydana gelir.Cucurbita maxima (Kestane Kabakları)nın meyve sapı kesiti yuvarlak, Cucurbita moschata (Bal K.), Cucurbita mixta (Kışlık k.) türünde ise  meyve sapı kesiti 5 köşelidir.

Kabak Bitkisinde Yaprak sapları

 

 

 5.4. Yaprak :  Cucurbita moschata (Bal K.), Cucurbita mixta (Kışlık k.) türlerinde yaprak şekli  3 parçalı ve az lobludur. Cucurbita maxima (Kestane Kabakları)nda yaprak şekli yuvarlağa yakındır. Kışlık kabaklarda yaprak üzerinde gümüşü gri renkli benekler vardır.

Kabak Bitkisinde Yapraklar

Yapraklar oval, beşgen ve kalp şeklinde ve oldukça büyüktür. Yaprak ayası parçalı ve dikenli, yaprakların alt ve üst yüzeyi tüylüdür.   Yaprakların alt ve üst yüzeyi tüylüdür.   Açık yeşilden koyu yeşile kadar değişir. Bazen yapraklar gri yeşil veya gümüşi yeşil alacalı renkte olabilirler.  Yaprak kenarları dişli ve dişlerin ucu sivri veya küt olup, küçükten büyüğe doğru bir değişim gösterir. Yaprak damarları alt kısımda belirgin olup yüzlerinde dikenler bulunur.

5.5. Bal Kabağı Bitkisinde Meyve ; Uzun silindirik, yuvarlak, basık yuvarlak ve armut şeklinde olabilir. Kabuk rengi sarı, turuncu, turuncu-sarı, siyah ve gridir. Et rengi ise açık turuncudan koyu turuncuya kadar değişebilir. Kabuğu düz olanlar yanında oluklu ve dilimli olanlara da rastlanır. Ortalama meyve ağırlığı 5-60 kg arasındadır.Kestane Kabağı Bitkisinde ise  Meyve ; Yuvarlak ve basık yuvarlak şekillidir. Kabuğu, kurşuni beyazdır; eti sarı, sarı turuncu, açık turuncu renklidir. Meyveler 10- 60 kg arasındadır.

 

 

 

6. Kestane ve Bal Kabaklarında Çeşit

Türkiye’de üretilen ekseriyetle  tatlı yapımında ve sanayide , tıbbi alanda kullanılan ve ticareti yapılan kışlık kabak çeşitlerinin bir çoğu  Cucurbita maxima Duch. (kışlık kestane kabakları) türü içinde yer almaktadır. Bunun yanında Türkiye’de kabakla ilgili istatistiki verilerde  bal ve kestane kabaklarında ayrım yapılmamıştır ve kestane ve bal kabakları kışlık kabak üretimi adı altında birleştirilmiştir. Veya bilgiler ve veriler doğru olmayan bir alışkanlıkla “bal kabağı” adı altında anılmıştır. Halbuki ülkemizde bal kabağı olarak ifade edilen  kabaklar  normalde Kestane Kabağının birer genotipidir. Helvacı Kabağı ; Ülkemizde kestane kabağı grubu içerisinde kabul edilen Helvacı Kabağı Kabocha grubu altındaki “Jarrahdale” formuna çok benzediği ve ülkemiz ekolojik şartlarına adaptasyonuyla oluştuğu şeklinde bilgiler bulunmaktadır.Helvacı kabağının kabuğu çok serttir ve helvacı kabağı küremsidir ya da hafif basık şekildedir. Dış yüzeyi dilimli, pürtüklü veya düz, kirli sarı, açık gri  ya da kırmızımtırak renklidir. Etli kısmı sarı-turuncu renkte olup, genellikle tatlılarda öne çıkmaktadır.

Arıcan Kabağı :

 

 

 

 

 

 

  5. Kestane ve Bal Kabağının Ekolojik istekleri 

 1. İklim İstekleri

 2. Toprak İstekleri

Bal Kabağı Organik madde içeriği yüksek, gevşek yapılı, iyi işlenmiş, drenaj problemi olmayan , çabuk ısınan ve organik gübreleme uygulaması yapılan yerlerde en iyi yetişmektedir. Kabaklar toprak pH’ı 6.0 ila 6.8’i tercih eder.  Kabak iyi drene edilmiş topraklarda kolayca yetiştirilir.

 6. KESTANE VE BAL KABAĞI  BİTKİSİNİN ÜRETİM VE YETİŞTİRİCİLİĞİ

1.Toprak Hazırlığı

Sonbahar ve ilkbaharda olmak üzere toprak iki defa pullukla derin olarak sürülür.   İkinci sınıf toprak işleme aletleri ( tırmık ve diskaro )ile tarla erken devrede  ekilecek hale getirilir. Ekim elle ocaklara veya mibzerle yapılabilir. Orta Anadolu gibi karasal iklime sahip yerlerde düze ekim yapılırken daha yağışlı ve kaysa- kaymak bağlayan topraklarda sırta ekim yapılabilir. Özellikle ahır gübre uygulamalarını sıra araları geniş olduğundan sırta verilmesi yapılabilmektedir.

 2. Kestane ve Bal Kabağı Ekim Bilgileri

 Kestane ve Bal Kabağı  Ekimi: Kabak bitkileri direkt tohumdan düze ekim, sırta ekim, malçlı sırta ekim sistemlerinin biri tercih edilerek veya fideden dikim yapılarak yetiştirilebilmektedir. Sırta ekim ve dikim  ve özellikle malçlı ekim sistemi güneş ısısını biriktirerek gelişme ve büyümeye katkı sağlayacaktır. Doğrudan tohum ekiminde tohum ekim derinliğiniz 3-5 cm olmalıdır.  Ekim zamanında toprak kuru ise sulama yapılabilir. Küçük alanlarda bal kabağı yetiştiriciliğinde  hangi bitkiyi hangi bitkiye komşu etmeniz önem arz eder. Bal kabaklarınızın komşu bitkisi mısır olabilir.  Bal kabaklarını  patatesle ve diğer farklı türden kabaklarla yan yana getirmeyiniz.

 Ekim Zamanı: Tohumlar çimlenmede minimum 15° C toprak sıcaklığına ihtiyaç duyar ve bu da ekim zamanını belirler. Bölgemizde açık alana tohum  ekimi  nisan ayının son haftası ile mayıs ayının ilk haftası arasında yapılmaktadır. Tohumlar çimlenmede  minimum 15 ° C toprak sıcaklığına ihtiyaç duyar ve bu da ekim zamanını  belirler. Bölgemizde açık alana tohum  ekim  nisan ayının son haftası ile mayıs ayının ilk haftası arasında yapılmaktadır. Sakarya civarında ekim en erken Nisan ayının ilk günleridir. Marmara bölgesinde ekim en erken 15 Mart ile 15 Nisan arasındadır.

Bal Kabağı Fidesi Dikimi:  Balkabağı tohumları önce viyol, naylon torba, saksı vb ekim kaplarına 3-5  cm derinliğinde ekilir.  Bu ekim kapları sera , tünel vb ışık alan ve soğuğa korumalı alanlara  bir fideliğe aktarılır. Fidelikte gerekli bakım ve sulama gereksinimi karşılana kabak fideleri  bölgemizde ilkbaharda 20-25 günde tarlaya veya esas  yerlerine şaşırtılacak (dikilecek) büyüklüğü olan iki gerçek yapraklı büyüklüğe ulaşırlar. Kabak tohumlarının ekilmeden önce ılık suda bir gün süre ile ıslatılması viyollere  veya tüplere ekilen tohumların çimlenmesini kolaylaştıracaktır.Ekilen tohumların çimlenmesi üzerine etkili olan faktörlerin ilki sıcaklıktır. Saksı ve torbalara tohum ekim tarihinin  bölgenin son don tarihi belirlemektedir. Konya İlinde son don tarihi 6 mayıs tarihidir. Buna göre kabak tohumlarının saksı, viyol veya torbalara ekim tarihi 1 Nisanda yapılır. Fideler tarlaya 6 mayısta iki gerçek yapraklı büyüklüğe geldiğinde dikilirler.  Fide dikimin de toprakla fide arasında boşluk kalmaması için dikim yaparken toprağın hafifçe sıkıştırılmasına özen göstermeliyiz.

Kışlık Kabak  Ekiminde Bitki Sıklığı Ne Olmalıdır: Kabak bitkileri tam güneşlenmeyi tercih ederler. Bunun yanında kısmi gölgelenme şartlarını da tolere edebilirler.  Kabak bitkilerinin güneşlenme ile ilgili gereksinimleri metrekaredeki veya bir dekardaki bitki sıklığı ve bitkilerin birbirlerine olan uzaklığının ayarlanması ile de ilgilidir. Bal  kabaklarının  büyümesi için belli bir alan gerekir. Çok sık dikim veya ekim birbirine geçmiş bitkiler  güneşlenme verimini düşürür.  Bu hal  çiçek silkmesi, az meyve oluşumu ve  verim düşüklüğü demektir. Bal ve Kestane kabaklarında uygulana ekim sıklığı sıra arası 2,5-3 metre sıra üzeri ise 0,6-1,4 metre aralığında olmalıdır.

 3. Kışlık Kabaklarda Gübreleme

Kabak yetiştiriciliğinde toprakta bulunan organik madde çok önemlidir bu yüzden ekim öncesi toprağa organik gübre verilmelidir. Bunun için kışlık kabak üretiminden iyi bir verim elde etmek için dekara 4-6 ton çiftlik gübresi veya 2-3 ton tavuk gübresi tohum ekiminden en az bir buçuk ay önce verilir.

Dikimden önce tavuk gübresi uygulaması yapılır ve ayrıca 50 kg dekar 15.15.15. gübresi toprak altına verilir. : Üst gübrelemesi için  4 kg azotlu bir gübre örnek 15 kg/da %26 Amonyum Nitrat ve 4 kg Potasyun Nitrat verilir.

 Kabakta Gıda Eksiklikleri 

 Kabakta Gıda Eksiklikleri 

   Kabakta Gıda Eksiklikleri

4. Sulama

Kestane ve bal kabakları kuraklık olmadıkça ilk döller oluşuncaya kadar sulan mamalıdır. İhtiyaç halinde yeteri kadar, çok az su verilmelidir. İlk döllerin oluşumundan sonra ise 3-4 günde bir mutlaka sulanmalıdır.

Yetişkin Bitkilerde Sulama: Kabaklar susuzluğa oldukça toleranslıdır, ancak yağış olmazsa haftada bir kez toprak iyice doyurularak iyi, derin bir sulama gerekir. Dengesiz sulamada ve susuzlukta çiçeklerini atabilirler  ve bitki üzerinde meyve tutumu olmayabilir. Kabak bitkileri yaprakları çok ve geniş olduğu için güneşli günlerde öğleden sonra susuzluk belirtisi olan yapraklarda solgunluk gösterebilirler. Bu durum akşama doğru ve gece tekrar düzelir. Yaprakların solgunluğu ve yere yatması akşam ve gecede devam ederse bitki sulanmalıdır.

Ekim Sonrası ve Fide Devresi Sulama: Toprak nemi az ise ve yağış yoksa ekimden sonra çıkış sulaması yapılır. Kaymak oluştuğunda kaymak tabakasını kırmak için hafif bir sulama gerçekleştirilir. Tohum bir haftada sıcaklık ve nem istekleri doğrultusunda sağlanırsa toprak yüzüne çıkar. Fide devresinde kuraklık oluşursa bahar kurak gelirse haftada aşırıya kaçmamak koşulu ile belli bir tonajda bir dekara 25 ton su veya bir bitki için 80 litre bir haftada servis edilmelidir. Yine de Toprak nemi kontrol edilmeli toprak kurumadıkça su verilmemelidir. Azot ve Potasyum uygulaması verimi arttırmakta faydalıdır. Azotlu gübre ekim öncesi ve ekimden bir ay sonra olmak üzere iki seferde verilir. Dikimden 1 ay sonra çiçeklenme başlar. Tozlanmada  bitki kuraklığa mahkum edilmemeli ve tozlanma için arılar teşvik edilmeli, arıları kovucu ilaçlama yapmaktan kaçınılmalıdır. Tozlaşmadan sonra bitkilerin susuz bırakılmaması gerekir.

 5. Kestane ve Bal Kabaklarında Bakım ve Kültürel İşlemler

  Gelişme Evresi (Fide Dönemi) Bakımı:İster doğrudan toprağa ekilmiş olsun ister fide ile dikim yapılmış olsun kabak bitkisi iklimsel değerlerden don, düşük sıcaklık (soğuk) ve rüzgara karşı hassastır. Birincisi sıfırın altındaki sıcaklıklar  bitkileri dondururken düşük sıcaklık (soğuk) gelişme ve büyümeyi azaltır. Kabak bitkisi vegatatif olarak  1.büyüme devresinde dış etmenlere karşı iyi korunmalıdır. Bunun için bitkiler fide devresinde  yerine göre alçak tünel, agrii örtü,  malçlama, veya daha basit bir yapı ile don ve soğuktan korunmalıdır.

Kestane Ve Bal Kabaklarında Çapa: Tohum ekiminden sonra bir hafta içinde tohumlar toprak üstüne çıkar. 15 gün sonra en gelişmiş  2 bitki bırakacak şekilde seyreltilir. Elle ocaklara ekimde olsun makine ile ekimde olsun tohum miktarı tohumun topraktan sürme oranına göre artırılmalıdır.

Kestane ve Bal Kabaklarında Bitkiye Yön Verme, Meyve Seyreltme ve  Meyve Düzenleme: Bitkiler büyümeye başlayınca özellikle dallanan kışlık çeşitlerde ilk sürgünler 5-6 yapraklı olduğu dönemlerde sürgün ucu kesilerek dallanma teşvik edilir. Meyveler düzgün hacimli büyümelerini sağlamak için toprağa dik olarak oturmaları sağlanabilir. Kestane ve bal kabaklarında bir bitki üzerinde gelişme durumlarına ve tüketim amaçlarına  göre 2-8 meyve bırakılır . Gelişmesi zayıf bitkilerde fazla meyveler koparılmalıdır. Bunun için meyvelerin grayfurt büyüklüğüne gelmesi beklenmelidir. Böylece kalan meyvelerin istenilen büyüklüğü alması sağlanır.

7.TÜR ve ÇEŞİTLERİ

 1. Kışlık Kestane Kabağı   Cucurbita maxima duch. 

 

Helvacı Kabağı:

Türkiye’de  üretimi yapılan kışlık  kabaklarının çoğunluğu bal kabağı olarak bilinmektedir.  Ancak ülkemizde bal kabağı olarak ifade edilen  kabaklar  normalde   (Kestane Kabağı)nın birer genotipidir.  Ülkemizde kestane kabağı grubu içerisinde kabul edilen Helvacı Kabağı Kabocha grubu altındaki “Jarrahdale” formuna çok benzediği ve ülkemiz ekolojik şartlarına adaptasyonuyla oluştuğu şeklinde bilgiler bulunmaktadır. Helvacı kabağının kabuğu çok serttir,  küremsidir veya hafif basık şekildedir. Dış yüzeyi dilimli, pürtüklü veya düz, kirli sarı, açık gri  ya da kırmızımtırak renklidir. Etli kısmı sarı-turuncu renkte olup, genellikle tatlılarda öne çıkmaktadır.

 Arıcan 97 Kestane Kabağı:

Olgun meyve rengi koyu beyazımsı gridir. Meyve eti turuncu ve et kalınlığı 4.8-6.5 cm’dir. Bitki habitüsü boylu ve gelişkindir. 70-80 cm yayvan gelişen bir bitkidir.  Meyve şekli kısa, geniş ve ovalimsidir. Toprak üstü aksamı açık koyu  Tohum 1.4 cm eninde , 2.1 cm boyunda ve 0.4 cm kalınlığındadır. Meyve ağırlığı ortalama 10 – 12 kg gelmektedir. Dikim sıklığı 170- 200 bitki / dekardır. Çeşidin ortalama verimi 500-4800 kg /da . dır.   Bir bitkide 2-3 meyve alınması idealdir.

Kaynak : Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi Cilt 29, Sayı 2, 28.06.2019 Cucurbita maxzima Türüne ait Arıcan 97 Kestane Kabağı  ve  Bazı Kestane kabak Çeşitleri

 2. Kışlık Bal Kabağı ( Cucurbita moschata ) 

 3.Yağlık Kabak  Cucurbita pepo styriaca

Yağlık kabak: Cucurbita pepo styriaca bir çok kabak çeşidi içerisinden mutasyon sonucu oluştuğu kabul edilen, kabuksuz ve yağ oranı (%43.53 yüksek bir varyetedir. Gleisdorfer, Wies 371, Sepp olmak üzere üç çeşidi vardır.

8.  HASAT

Hasat olgunluğuna gelmiş kışlık bal ve kestane kabakları bitki üzerinde yapraklar iyice kuruyup sararıncaya kadar bekletilir. Bitkinin yapraklarının  ve meyve sapının kuruması beklenir. Hasat yağışlar başlamadan yapılmalıdır. Yağışlara kadar meyveler tarlada bırakılabilir. Hatta bir miktar soğuk alması da istenir

Mevsim sonunda  sonbaharın ilk donları başlamadan  ve meyve üzerine kırağı düşmeden  hasat edilir. Kabak 4-5 cm bir meyve sapı bırakılarak hasat edilir. Kışlıklarda sapın kuru olmasına rağmen koparılması uygun olmaz.

Kabaklar serin ve kuru bir ortamda bir sonraki bahara kadar saklanabilir. Depolanacak kabaklar sağlam olmalıdır. Bereli ve ezik hale gelmiş olanlarla sağlamlar aynı yerde karışık saklanmamalıdır. Depolanacak kabaklar yıkanmamalıdır. Uzun süre saklamalarda sıcaklık 7 santigrat derecenin üzerinde bulunmalıdır. Depo alanının yeterli havalanması temin edilmelidir.

Comment here