Sebze

MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİ

GİRİŞ

GENEL

Yurdumuzun  yeşillik ihtiyacının temel sebzesi maruldur ve en çok çiğ olarak tüketilmektedir. Bazı ülkelerde ise pişirilerekte yenilmekte ve yapraklarından turşusu da yapılmaktadır. Marul en çok salatalarda kullanılır, ancak çorba, sandviç ve dürüm tarzı diğer tüketimleri de vardır. Ayrıca 100’den fazla yabani Lactuca türü ile marullar yaban hayatı ( tavşan, geyik, gibi çeşitli canlılar) ve bazı böcekler içinde için  yiyecek sağladıklarından canlılar için gereksinim duyulan  besin zinciri döngüsü içinde de  yer alırlar. . Yetiştiği toprağa yoğun bir kök artığı bıraktığı için de toprak organik maddesi ve toprağın furda yapısını düzeltir.  Düşük kalorisi onu popüler bir diyet yemeği yapar. İçerdiği vitamin ve mineral maddeler ile iştah açıcı sebzeler grubunda yer aldığı gibi uykuyu tetikleyici ve yatıştırıcı olarak faydalı olduğu düşünülen bileşenler de dâhil olmak üzere öteden beri  marulla ilgili bazı tıbbi kullanımlar da vardır.Tohumlarından  kaliteli yağ elde edilmektedir. Kozmetikte marul yaprakları kullanılmaktadır.

MARUL BİTKİSİNİN ANAVATANI

MARUL BİTKİSİNİN  anavatanı Anadolu, Kafkasya, İran ve Türkistan olarak kabul edilmektedir. Lactuca sativa türünün yabani formlarına (Lactuca serriola x L. sativa melezi)  Orta ve Güney Avrupa ülkelerinde, Kanarya Adalarında, Sibirya ve bazı Afrika ülkelerinde bulunduğu bilim insanlarınca belirtilmiştir.

 MARUL BİTKİSİNİN BOTANİK ÖZELLİKLERİ

Marulun Kök Yapısı

Salata ve Marulların genç fide devresinde toprak üstü aksamları yavaş büyür. Salata ve marullarda  ilk (4-7 hafta ) içinde bitkinin daha çok kök gelişimi meydana gelmektedir. Kök gelişimi belli bir büyüklüğü aldığında ani atak yaparak toprak üstü vejatatif aksamı büyümektedir. Marulda küçük ama mimari bir  kök sistemi sayesinde kök gelişimi hızlı bir şekilde olmaktadır.Büyüme koşulları çok uygun olduğunda, tohum ekildikten ve kotiledonlar açıldıktan sadece 6 gün sonra ilk 3-4 santimlik ana kökte yan dallar görünmeye başlar Köklerin yayılma alanı toprağın besin maddelerince havalanan üst kısmı olduğu için salalar yüzlek köklü sebzelerdir.Kök genellikle 20-30 cm derinliğe ve 20-20 cm genişliğe yayılır.

Marulun Kök Yapısı

Marul Bitkisinin Gövde Yapısı

Salata ve Marulların gövdesi rozet şeklinde, etli, içi beyaz renkte ve kalınca yapıda olup, toprak üst seviyesinin üzerinde yer alır.

Marullarda İlk büyüme sırasında gövde çok kısadır ve yapraklar yoğun bir şekilde yere yakın olarak oluşmuştur.  Ürün  hasat edilmeyip yerinde bırakıldığında veya gün uzunluğu ve sıcaklığın artması ile birlikte  marul göbeği veya salata başlarının içinden gövde uzayarak yükselir ve ortalama 1 metre boylandıktan sonra yaprak koltuklarından yan dalları ve çiçekleri oluşturur.

Marulun Yaprak Yapısı

Marulun morfolojik özellikleri arasında en önemli kısmını yaprak özellikleri almaktadır. Yaprakların düz veya kıvırcık oluşu ile yaprak rengi önemli birer ayırıcı faktördür. Bu gün itibariyle yaprak şekli ve yaprak rengi yanında göbek ve baş oluşturma, yaprak gevrekliği, erkencilik ile hasatlık ve zararlılara dayanıklılık gibi çeşitli özellikler dikkate alınarak çok amaçlı araştırmalar yapılmakta ve yeni çeşitler geliştirilmeye devam etmektedir.

Marul yapraklarının damarları, belirli ve çıkkın olabileceği gibi belirsiz de olabilir. Özellikle yaprak ayası ve damarların alt ve üst kısmındaki tüylülük çeşit belirlemede önemli bir özelliktir.

Marul Bitkisinde Yaprak Özellikleri
Marul Bitkisinde Yaprak Şekilleri
Marul Bitkisinde Yaprak Şekilleri

Marul Bitkisinde Çiçeklenme

Salatalarda kısa günde vegatatif organ teşekkülü süreklilik gösterir. Uzun gün koşullarının ortaya çıkması ile bitkilerde gövdelenme başlar, çiçeklenir. Bu durum 17-18 saat gün uzunluğunda 40 günde 11-14 saat gün uzunluğunda 60-70 günde çiçeklenme olur. Yazlık çeşitlerde çiçeklenmeye geçiş 100-110 gün de vuku bulur.

Marul Bitkisinin Tohum Özellikleri ve Çimlenme Değerleri

Çimlenmeye sıcaklık ve ışık etkili olur. Işık şiddeti azalmamalıdır. Fazla sıcaklık( Sıcaklığın 26 °C üzerine çıkması durumunda ) çimlenmede kısıtlayıcı etki gösterir. Marul tohumunun bir gramında  1000-1200 adet tohum bulunur. Marul tohumunu çimlenme oranı  % 50-95’dir.  Salata tohumları çimlenme gücünü 3-5 sene muhafaza eder. Işık miktarı  azaldıkça çimlenme oranı azalır.  Salata tohumlarının çimlenmesi için en uygun sıcaklık 15-20ºC’dir.  2° santigrat derecenin altında ve 25-30°C’nin üstündeki sıcaklıklarda çimlenme olmaz. Optimum koşullarda çimlenme gün sayısı 4-7 gündür.

Marulun Münavebe İsteği

Aynı tarlada arka arkaya salata yetiştiriciliğinden kaçınılmalıdır. Aynı tarla kullanılacaksa ekim nöbeti uygulanmalı 3-4 yılda bir yeşil gübreleme yapılmalıdır. Böylece salatalara özgü hastalık ve zararlıların toprağa yerleşmesi önlenmiş olur. Domates, kabakgiller, tatlı mısır, ıspanak, pancar ve havuç gibi sebzelere münavebede yer verilir. Baklagillerden sonra salata ve marul yetiştirmek verim ve kaliteyi olumlu yönde etkiler.

MARULUN EKOLOJİK İSTEKLERİ

Marulun Toprak İsteği

1. Bitki, verimli, üretken  olduğu ve nem tuttuğu sürece kumlu, kumlu tınlı topraklar başta olmak üzere çok çeşitli toprak nevilerinde ve orta derecede derin topraklarda rahatlıkla yetiştirilebilir. Marul bitkisinin istediği toprak kriterleri  marul toprağının iyi drenajlı olması, gevşek ve serin  olması, nem tutmasıdır. Bunun yanında  fazla ağır ve yüzlek topraklarda gelişme ağırlaşır, baş hafifler, verim azalır.

2 Marul Toprak tuzluluğuna orta derecede dayanıklı bir bitkidir. Genellikle alkali toprakta (pH 6,5-7,5) yetiştirilir, ancak asitli toprağı tolere etmez. Organik maddece zengin (humuslu),  topraklar yetiştiricilikte tercih edilir. Kompost veya çiftlik gübresi gibi organik materyallerin toprağa verilmesi  drenajı artıracak, temel besinleri sağlayacak ve marul yetiştirme koşullarınızı iyileştirecektir.

Marulun İklimle İlgili Parametrel Değerleri

Marul, 15–20 ° C (59–68 ° F) gündüz sıcaklıklarında en  mükemmel şekilde  büyüyebilen bir  serin  mevsim bitkisidir.Marulun baş bağlama da ısı isteği  8-12 ºC arasında olmalıdır. Marulda 18 ºC üzerindeki sıcaklıklar tohuma kalkmayı hızlandırır.

MARULUN TEKNİK YETİŞTİRİCİLİĞİ 

 Marul Yetiştiriciliğinde Toprak Hazırlığı

İlkbahar marul yetiştiriciliğinde topak sonbaharda derince sürülür ve ilkbahara kadar o şekilde bırakılır. İlkbaharda diskaro, tırmık, rotovatör, karık pullukları ve sürgü ve merdane  ile dikime  veya ekime hazır hale getirilir. Yaz ve sonbahar marul yetiştiriciliğinde ise  toprak hazırlığı ekim veya dikim tarihinde en az 2-3 ay öncesinden yapılır. ilkbahar yetiştiriciliğinde olduğu gibi  toprak yine  derin sürülür. 2. sınıf toprak sürüm makineleri ile  dikim yeri veya tohum yatağı hazırlanır.  

Dikim yapılacak toprak pulluk ile sonbaharda sürüldükten sonra  diskaro, tırmık, rotovatör, karık pullukları ve sürgü ve merdane  ile dikime  veya ekime hazır hale getiriliş ile ilgili görseller.Marul yetiştiriciliğinde fazla gevşek toprakları sıkıştırmak gerekir.

Marul Toprağının Derin Sürülmesinin Faydaları

Marul bitkisinin vazgeçilmez sayılabilecek iki önemli ekolojik isteği vardır. Bunlardan biri toprak nemi, serin havadır.  Bir toprak ne kadar derin işlenirse o kadar fazla nem tutar ve toprağın havalanması da o derece iyi olur.  Derin toprak işleme nitrifikasyonu ve diğer bakteri aktivitesini artırır, köklerin rahat gelişmesini ve daha derinlere nüfuz etmesini sağlar. Toprağın sürülerek havalandırılması toprağa O  oksijen   kazandırılması ve CO2’ in dengelenmesi açısından önemlidir. Bahçe arazilerinde sürekli kullanımdan dolayı  genellikle CO2 içeriği yüksektir. Bu durum marulun ana köklerinin belirgin  kısa, eğri ve dallanmış olmasına yan köklerindede yüzeye yakın ve yatay olarak yayılmasına neden olabilmektedir.

 MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİNDE  FİDE DİKİMİ  İLE İLGİLİ BİLGİLER NELERDİR? 

1. Dikim, plantuar dediğimiz dikim çubukları veya çepin  ile yüzlek olarak yapılır. Dikimde dikkat edilecek kritik nokta  derin dikimden kaçınılmasıdır. Dikimde  büyüme ucunun  toprak dışında kalmasına ve kök boğazının derine gitmemesine özen gösterilmelidir. Dikimden hemen sonra yeteri kadar ilaçlı can suyu verilmelidir. Derin dikim ve yetersiz can suyu gelişmeyi geciktirdiği gibi tutmayan fide oranı % 30-40’lara çıkarmaktadır.

Fideler 3-4 gerçek yapraklı olduklarında yerlerine dikilir. Fideden sonbahar ve kış marul ekilişlerinde fideler tohum ekiminden yaklaşık 6 hafta (45 gün) sonra dikim büyüklüğüne gelirken yaz ekilişlerinde fideler 3-4 hafta gibi kısa bir süre içerisinde dikime hazır hale gelmektedir.Kendi fideni kendin yetiştir proğramı çerçevesinde marul fidelerinizi kendimiz  gölgede veya yarı gölgede yetiştiriyorsak, ekmeden önce onları 2-3 gün yavaş yavaş  güneşte bırakarak fidelerin pişkinleşmesini sağlamak  gerekir.

3. Dikim; kökler en az zarar görecekler şekilde topraklı veya topraksız  olarak 30-40 cm sıra arası, (25-30) – ( 15-20 ) cm sıra üzen mesafe ile yapılır. Sıra arası ve üzeri mesafeler; toprak, iklim ve bakım koşullarına göre arttırılabilir veya eksiltilebilir.

4. Marul fidesinin dikimi kadar bakımı da çok önemlidir. Marul fidesi  düzgün dikildikten sonra fide devresi bakımınında iyi yapılmasına durumunda daha hızlı ve sağlıklı büyüyecektir. Bu bakımlardan ilki çapalamadır. Fide devresinde çapa yüzlek olmalıdır. Diğer bir önemli husus fide devresinde sulama çok yapılmamalı ve gerektiği kadar su verilmelidir. Aşırı su marul fidelerinin büyümesine engel olacak ve çürümelerine yol açacaktır.

Marul yetiştiriciliğine ait genel  yetiştiricilik bilgileri tablosu. 

 MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİNDE  DİREKT TOHUM EKİMİ İLE İLGİLİ BİLGİLER NELERDİR? 

Doğrudan tohum ekim yöntemi ile üretim İklim ve toprak koşullarının uygun olduğu bölgelerde yapılır ve ekim derinliği 1-2 cm, dekara ekim normu 100-120 gram ve  sıra üzeri doluya yakın sık (2-4 cm) mesafede tutulur. Mibzerle ekim olan direkt ekimde ekim sıkılığı 41,5 x 18-22 cm aralıklarla veya 30-36 x25 cm mesafeye ayarlanmaktadır. Tohumlar çimlenip, fideler 3-4 yapraklı olduklarında kısa bir süre sonra seyreltme yapılarak sıra üzeri  25-30 cm’ye çıkarılır.

Direkt Tohumla yetiştiricilikte  Ekim ne zaman Yapılmalıdır?

Marul tohumları, 4,4 °C ve üzeri sıcaklıklarda çimleneceğinden ve marul bitkisi fide devresinde hafif düşük sıcaklıklara katlanacağı için genel olarak toprak işlenebildiği andan itibaren doğrudan bahçeye veya tarlaya ekilebilir.

Direkt Tohumla Yetiştiricilikte marul tohumunun çimlenme sıcaklığı Nedir?

Salata tohumlarının çimlenmesi için en uygun sıcaklık 24-25°C’dir. 2°C’ nin altında ve 25-30°C’ nin üstündeki sıcaklıklarda çimlenme olmaz.

Direkt tohumla üretimde Kaplamalı tohum Kullanımı Nasıldır?

Son yıllarda salata yetiştiriciliğinde kaplanmış tohum da kullanılmaktadır. Kaplamalı tohum kullanımında başta seyreltme olmak üzere birçok işçilikten tasarruf edilebilmektedir. Marul ekiminde peletlenmiş kaplamalı tohum ekimi yapılıyorsa böyle ekimlerde kaplamalı tohumun yumuşamasını sağlamak ve topraktan tohumun sürmesini ilerletmek için toprağın yeterli nem kapasitesinde olması gerektiğine dikkat edilmelidir.

Hobi bahçelerinde Elle tohum ekimi nasıl yapılır?

Elle ekimde tohumlar 0,3–0,6 cm derinlikte ve 2,5 cm aralıklarla, sıralar arasında 30 -50 cm bırakılarak ekilip üzerleri hafifçe örtülür ve yine hafifçe sıkıştırılır. Tohum ekilen yerler ekimi müteakip tohumlar yüzeye çıkmayacak şekilde sulanır. . Fideler 2–15 gün içinde çimlenir toprak tüzeyine çıkar. Bitkiler 2–3 gerçek yaprağa sahip olduklarında, çeşide bağlı olarak son 25–45 cm aralığa kadar seyreltilir. Kesintisiz bir marul üretimi için 2-3 hafta aralıklarla tohum ekimi yapılır.

 MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİNDE ÇAPALAMA VE BAKIM İŞLERİ

Fide ile Yetiştiricilikte Bakım (Çapa) İşleri

Marulda 1. Çapa, bitkiler 4-5 yapraklı olunca yüzeysel yapılmalı. Bu çapa ile yabancı ot gelişimi engellenir ve toprak havalandırılarak kaymak tabakası kırılmış olur.   Marullarda 2. Çapa, bitkiler 8-10 yapraklı olunca ikinci bir çapa daha derin olarak ve genellikle elle  yapılır.  Fide ile üretim yapılan sahalarda gerekirse, iklim koşulu ve toprak yapısı ve bitki gelişmesine göre üçüncü bir çapa daha yapılabilir.

Direkt makine İle Tohum Ekiminde Bakım (çapa) İşlemi

1. Düz tarlaya direkt tohum ekiminde çapalama işlemi daha da önemlidir. Direkt üretimde çapalama sayısı daha fazladır. Çünkü tohum çimlenmesi ile birlikte çıkan yabancı otlar ancak çapalama ile kontrol edilir. Çapalamanın özellikle İlk çapalamanın amacı yabancı ot çıkışını ve gelişimini engellemek ve kaymak tabakasını kırmak olmalıdır.

2. Doğrudan ekimde ilk çapa otlar görüldüğünde fideler küçükken yapıldığından çapalama derinliği az tutularak toprak gayet yüzlek işlenir. Bitkiler 3-4 yapraklı olunca seyreltme yapılır.

3. Marullarda yapılacak bir diğer teknik bakım işlemi marullarda göbek bağlama döneminde, yaprakların uç kısmına biraz daha yakın bölgeden bitkinin rafya veya paket lastiği ile bağlama işlemidir. Bu işlem yaprakların etrafa dağılmalarını önler. Marulla da göbek oluşumuna katkı sağlar ve yağmur sularının ve yabancı tozların yaprak aralarına girerek hastalık oluşturmasına izin verilmemiş olunur.

MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİNDE SULAMA

Salata-marul üretiminin sonbahar, kış ve erken ilkbahar aylarında yapıldığı yerlerde yağışlar yeterli ise fazla sulama işlemine gerek yoktur. Yaz sonu, sonbahar başı yapılan üretimlerde ve yağışın az olduğu bölgelerde sulama önemlidir. Özellikle fide dikimi ve fidelerin tutumu dönemi ile hasat zamanı yaklaştığında sulamaya dikkat edilmelidir.Marul yetiştiriciliğinde sulama  damla, yağmurlama veya salma sistemlerinden biri ile yapılır. Marul sulamasında aşağıdaki kriterlerin yerine getirilmesine dikkat edilmelidir. BUNLAR; İklim şartları ve toprak özelliği dikkate alınarak toprağın devamlı nemli tutulmasına dikkat edilmelidir. Tohumun çimlenmesinden  itibaren hasat edilinceye kadar bol su isterler.   Marul büyüme peroyodu boyunca aynı toprak neminin yetiştiği ortamda bulunmak ister.

Marul Bitkisi Yetişme Mevsimine  Göre Sulanır.

Marulda yazlık ekilişlerde kışlık ve baharlık ekilişlere göre su gereksinimi daha fazladır. Kışlık ve baharlık yetiştiricilikte 2-3 sulama suyu verilir. Yazlık ekilişlerde ise sulama sayısı en az  4-5 suya çıkartılmalıdır. verilir.Baş bağlama başlangıcından hasat sonuna kadar sulama aralıkları ve sıklığı 8 günden daha uzun olmamalıdır.  Suya en fazla ihtiyaç duyulan dönem normal hasat iriliğini aldıkları tarihten 15 gün önce başlar ve hasada kadar devam eder.

Marul Sulamasında Dikkat Edilecek Diğer  Konular.

1. İyi gelişmiş, lezzetli ama yumuşak bir baş yapısına sahip marul hasadı yapmak için bitkiye gerekli su zamanında verilmelidir.

2.Su eksikliğine oldukça hassastır. Fizyolojik hastalıklara yakalanma riskine karşı çok sıcak havalarda sabah erken saatlerde sulama yapılmalıdır.

3. Marul sulamasında ideal olan toprağı daima nemli tutmaktır. Bu hassasiyet özellikle marul hasadına yaklaşıldığında hasada bir veya iki hafta süre kaldığında hayati önem taşır. Çünkü hasat dönemine yakın bir zamanda marulda yaşanan bir su stresi bitkinin yaprak yapısını sapa kalkmaya zorlayacaktır.

4. Marul yeterli ve istikrarlı, düzenli nemi tercih eder ve kuraklık stresine karşı hassastır. Marulda yüksek sıcaklıklarla  (21-26°C) birlikte olası bir kuru toprak, bitkilerin sap sürgünü vermesini ve çiçeklenmesini tetikleyerek yaprakları acılaştırır ve yaprak üretimini durdurabilir.  Sıcak iklimlere sarkan marul yetiştiştiriciliğinde sıcağa dayanıklı çeşitlerle çalışılması ve marul bitkisinin iyi sulanması unutulmamalıdır.

5. Marulların tadı güzel olması için hızlı büyümesi gerekir, bu yüzden suyu ve besinleri yüksek tutun. Hava çok sıcaksa ve toprağınız kumluysa, günlük sulamanız gerekecektir. Emin değilseniz parmağınızı toprağa batırın. Marulların çok sığ bir kök sistemi vardır, bu yüzden parmağınız su bulamazsa marul da bulamaz!

6. Marulun bir seferde az fakat sık sulanması en iyisidir.  Marulların tadının güzel olması yapraklarının gevrek- yumuşak olması için büyümelerinde duraksama olmadan hızlı büyümeleri gerekir Bunun içinde su ve besinlerden aşırı olmamak koşulu ile kısıntıya gidilmemelidir. Toprak sık sık kontrol edilmeli kök bölgesinde yeterli suyun bulunduğundan emin olunmalı ve toprak fazla kurumadan sulanmalıdır. Çok sıcak havalarda sulama, fizyolojik hastalıklara yakalanma riskine karşı mutlaka sabah erken saatlerde yapılmalıdır.

Kaplamalı Pelet Tohum Kullanımında Çimlendirme Sulamasına Dikkat Edilmelidir.

Peletlenmiş tohum kullanılıyorsa, peletleme materyalini çözerek ve tohumun çimlenmesini sağlamak için çimlenme süresince yeterli ve istikrarlı toprak nemi sağlanmasına dikkat edilmelidir.

5. MARUL YETİŞTİRİCİLİĞİNDE GÜBRELEME

Salatalara verilecek gübre cins ve miktarlarını saptamadan önce mutlaka toprak analizleri yaptırılıp gübrenin ona göre verilmesi gerekir.

Marulda Ahır Gübresi Verilmesi

Çiftlik gübresi toprağın fiziksel yapısını düzeltmek için kullanılan değerli bir maddedir. Bu gübrenin tuz ihtiva etmemesine, yanmış olmasına dikkat edilmelidir. Dekara 2-5 ton kullanılabilir. Organik maddece zengin ve yeterli topraklarda atak yapıp hızlı gelişerek kısa sürede hasat olgunluğuna gelir.

Marul yetiştiriciliğinde Ticari gübrelerin verilmesi

Marul üretiminde  toplamda  saf madde cinsinden 10-20 kg Azot, 10-12 kg Fosfor, 18-20 kg Potasyum verilmesi gerekir. Buna göre; marul tarımında 5 kg/da azotlu, 10 kg/da fosforlu, 10 kg/da potaslı gübre dikimden önce toprak altına temel gübreleme olarak verilir. Üst gübreleme;1 hafta sonra başlamak üzere 3 sefer uygulanır. Her bir seferde 5 kg/da  saf  azotlu gübre verilir. .

Marulda Damla Gübrelemesi Nasıl Yapılır?

Marulda Damla Sulamada fenolojik Evrelere Göre Örnek Genel Bir Gübreleme Programı (Buradaki gübreleme bölge, çeşit,toprak, iklim ve ekiliş yılına göre değişiklik gösterebilir.)

1.Marulda bitki büyüme ve gelişme evrelerine göre 1 dekara saf madde olarak verilecek taban ve üst gübreleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

2. Marulda bitki büyüme ve gelişme evrelerine göre 1 dekara ticari gübre cinsinden verilecek taban ve üst gübreleri aşağıdaki tablolarda ayrı ayrı verilmiştir.

1. Marulda Temel Gübreleme

2. Marulda Büyüme Evresi Gübrelemesi

3. Marulda Gelişme Evresi Gübreleme

4. Marulda Baş Oluşum Gübrelemesi

Marul Gübrelemesinde  Dikkat Edilecek Diğer  Konular

1. Marul bitkisi gelişmenin yavaş olduğu kış aylarında, sonbahar ve erken ilkbahar dönemine göre daha az gübre kullanılır.

2. Marul üretiminde ticari gübrelerin gelişi güzel uygulamalarında dikkatli olunmalıdır.  Özellikle yaprakları tüketilen sebzelere uygulanan aşırı ve hasat zamanına yakın azotlu gübre uygulamaları insan sağlığı için zararlıdır. Aşırı gübrelemeden kaçınılmalı, insan ve çevre sağlığı unutulmamalıdır.

3.Tuzluluğa Tolerans Bakımından Marul Bitkisi

Marul toprak tuzluluğuna karşı da hassastır ve topraktaki tuzdan hoşlanmaz. Bu nedenle gübrelemede çok dikkatli olmalıdır. Fazla gübre kullanımı toprağın tuz oranını yükselteceğinden de tehlikelidir. Aşın azot gübrelemesi yapraklarda yanıklıklara ve hasattan sonra ürünün çabuk solmasına neden olur.

4. Suda eriyen gübreler verilebilir. Bitki büyüme döneminde bahçıvanların şerbet bildiği hayvan idrarı ve taze gübrenin sulama suyu ile birlikte 1-2 defa verilmesi gelişimin çabuklaşmasında etkili olmaktadır.

Marul Bitkisinin  Bitki Besin Maddesi Eksiklikleri  ve Fizyolojik hastalıkları

Eksikliği Yaşanan Element Eksiklik Belirtileri
Fosfor Noksanlığı Demir ve kalsiyumca zengin topraklarda sıkça görülür. Sonuçta, başlar gevşek ve küçük kalır.

 

Azot Noksanlığın Büyüme yavaşlar, renk bozulur. Aşın azot gübrelemesi yapraklarda yanıklıklara ve hasattan sonra ürünün çabuk solmasına neden olur.
Magnezyum Eksikliği Tipik belirtisi yaşlı yapraklarda sarı noktalardır.
Kükürt Eksikliği Kükürt (S) eksikliği daha çok, çok az ya da hiç kükürtlü gübre verilmemiş, organik madde içeriği düşük olan derin, kaba topraklarda görülmesi muhtemeldir. Kükürt eksikliği daha çok gelişmenin erken büyüme devrelerinde görülür. S eksikliği daha çok N eksikliğinin aksine, bitkinin üst yaprak ve tomurcuklarında hafif bir kloroz şeklinde görülür.

 

Kalsiyum Noksanlığı Kalsiyum noksanlığına ait belirtiler marul ve lahanada yaprak kenarı yanıklığı (tipburn) ), olarak adlandırılmaktadır.  Yaprak yanıklığının nedenleri arasında 1. Aşırı N’ lu, özellikle NH4′ lu gübreleme, 2. Toprakta aşırı tuzluluk ve Bor ve K fazlalığı, 3. Nemli havaların arkasından gelen yüksek sıcaklıklar (20ºC) nedeniyle Ca alınamaması, 4. Düzensiz sulama ve uzun süreli kurak periyotlar, 5.  Drenajın kötü olmasına bağlı olarak toprağın ıslak olması, 6. Bitkilerin hızlı büyümesi yer almaktadır. Bu sebeplerden dolayı Ca+2 iyonlarının bitki tarafından alınması ve bitkide dağılımı olumsuz etkilenir. Korunma yolları;

yapraklara CaNO3 veya CaCl2          püskürtülmesi

Kahverengi Damar Hastalığı Yaprak ana damarında kahverengi lekeler, sonra yumuşama, başta gevşeme ve koflaşma. Hasat dönemindeki yüksek sıcaklık, yağış ve yüksek nem nedenleri arasındadır.

 

 

Spiralleşme

Belirtileri:

Başı meydana getiren 1 yada 2 yaprağın yaprak damarlarının dışa doğru genişlemesi ile baş oluşumunun gerçekleşmemesi.
Sulama-Fizyolojik Sorunu Fizyolojik hastalıklara yakalanma riskine karşı çok sıcak havalarda sabah erken saatlerde sulama yapılmalıdır.
Marulda Acılaşma Marulun sulanmasına dikkat edilmelidir. Marul istikrarlı nemi tercih eder. Yetiştiricilikte marulda kuraklık stresi yaşanması bitkilerde acılığın fazlalaşmasına neden olur. Marulda yüksek sıcaklıklarla  (21-26°C) birlikte olası bir kuru toprak, bitkilerin sap sürgünü vermesini ve çiçeklenmesini tetikleyerek yaprakları acılaştırır ve yaprak üretimini durdurabilir. Yalnız yaz aylarında sulamanın muntazam olması gerekmektedir.
Marulda Etilen Hasarı maruldaki etilen hasarı, orta damarda renksiz lekeler olarak görünür. Marulun  elma, armut veya kavun gibi etilen açığa çıkaran tarım ürünleri ile beraber saklanmasında görülür.

Bazı Bitkilerde  Bitki Besin Maddesi Eksiklikleri  İle İlgili Resimler

 

Marul, Salata Hastalık Ve Zararlıları

Önemli Bazı Marul Hastalık Ve Zararlıları

1.Marul mozaik virüsü (LMV)

2.Bremia lactucae

3.Sclerotinia spp.

4.Microdochium panattonianum

5.Rhizoctonia solani

6.Pythium solgunluğu ( Pythium spp. )

7.Botrytis yanıklığı veya gri küf ( Botrytis cinerea )

8.Marul küllemesi ( Golovinomyces cichoracearum )

9.Septoria yaprak lekesi ( Septoria spp. )

10.Yaprak bitleri: Yeşil Şeftali Yaprak biti ( Myzus persicae ),

11.Marul Yaprak bitiNasonoviaribisnigri)

12.Marul Kök Yaprak biti ( Pemphigus bursarius )

 

MARUL HASADI

Erken ilkbaharda dikilen kıvırcık baş salataların hasadını yapabilmek için 70-120 güne ihtiyaç duyulmaktadır. Hasat süresi yağlı baş salatalar ve marullarda 55-70 gün, yaprak salatalarda ise; 40-50 güne arasında değişmektedir. Salata ve marulların hasadında en belirgin ve ortak özellik hangi çeşit olursa olsun bütün marul çeşitlerinde sıcak dönemlerde yetiştiricilikte hasat erken ve hızlı olmakta sonbahar döneminde ise bu süre 140 güne kadar çıkabilmektedir.

Comment here