GıdaTıbbi ve Aromatik Bitkiler

MercimeK Nerelerde Kullanılır? İnsan Beslenmesinde ve Endüstride Kullanımı Alanları Nedir?

GİRİŞ

Mercimek (Alm. Linse, f; Fr. lentille, f; İng. lentils) 1. gıda. Lens culinaris ya da L. esculenta türü bitkilerin protein ve karbonhidrat bakımından zengin, çorba, yemek ve hazır gıdaların hazırlanmasında kullanılan, tohumlarının öğütülmesiyle elde edilen unu fırıncılık ürünlerinde ve bebek mamalarında kullanılan bir bakliyat türü. Mercimek genellikle uzun bir raf ömrüne sahiptir, ancak renkleri gün geçtikçe solar ve lezzeti azalabilir. Zengin besin ögeleriyle mercimek insan ve hayvan diyetinde önemli bir yere sahiptir. Ülkemizde yemeklik tane baklagillerin tüketim verileri incelendiğinde; kişi başına yıllık ortalama 3 kg fasulye, 4,5 kg mercimek ve 5,5 kg nohut tüketildiği görülmektedir. Mercimek; Hindistan, Ortadoğu, Kuzey Afrika ülkeleri ve ülkemizde en çok tüketilen baklagil çeşididir.

Mercimeğin İnsan Beslenmesinde Kullanım Alanları Nerelerdir.

Mercimeğin Ekmek yapımında kullanılması

Mercimeğin unu buğday ununa karıştırılarak ekmek yapımında kullanılır.

MERCİMEK EKMEĞİ YAPIMI

Bir gece önceden kaynamış suyla mercimekleri ıslatın süzgeçle yıkayıp süzülür. Rondodan inceliği sağlanana kadar geçirilir. Parentez içerisindeki tüm malzemeler karıştırılır.( 1.) 1,5 su bardağı kırmızı mercime,2.) 1 su bardağı yoğurt, 3.) yarım çay bardağı sıvı yağ, 4.) 1,5 çay kaşığı kabartma tozu,5.) 1 su bardağı lor peyniri, 6.) 1 tutam dereotu, 7.) 2 tatlı kaşığı çörek otu,8.) 1 tatlı kaşığı tuz)  Pişirme kabına  alınır ve  üzeri susamlanır. önceden ısıtılmış 170 derece fırında yaklaşık 40 dakika pişirilir.

Mercimeğin Sebze Olarak Kullanımı

Bir kısım ülkelerde taze meyve ve yaprakları sebze olarak tüketildiği gibi çimlendirilmiş tohumları salata olarak ya da kavrularak kullanılır.

Mercimeğin çerez olarak kullanımı

Bir kısım ülkelerde kavrularak kavurgası ( çerez) tüketilmektedir.

Mercimeğin çorba olarak tüketilmesi

İç mercimek ve mercimek unu çorba şeklinde çok yaygın olarak tüketilmektedir.

Mercimeğin yemek olarak tüketilmesi

Kabuklu olarak kaynatılıp pişirilerek yemekleri yapılmaktadır. Sofranın başında çorbası, ortasında salatası ve sonlara doğru yemeği ile siniye zenginlik katabilmektedir.

Mercimeğin Farklı Gıdalara Katılarak Kullanımı

Mercimek çorba, sulu yemek, köfte ve börek yapımında kullanılır ve ayrıca, protein miktarının arttırılması için farklı gıdalara da katılabilir. Tahıl ürünleri ve sebzeden yapılan yemeklere mercimek katılması veya mercimek çorbalarının yahniler ve salatalar ile birlikte tüketilmesi, yemeklerin protein içeriğini/kalitesini artırdığı gibi sebzelerde var olan C vitamini de mercimekte bulunan demirin emilimini arttırır.

Mercimek Bitkisinin endüstride Kullanım Alanları Nerelerdir?

Mercimeğin Tekstil ve Matbaa Sanayinde Kullanılması

Mercimekten elde edilen nişastanın viskozitesi sıcaklıktan fazla etkilenmediği için matbaa ve tekstil sanayinde kullanılmaktadır.

Mercimeğin Saç Bakımında Kullanılması

Zengin mineraller nedeniyle yüz ve şaç bakımında ve kanın renginin koyulaştırmasından dolayı da tıpta kullanılmaktadır.

Mercimek Bitkisinin Hayvan Beslenmesinde Kullanımı

Mercimek Samanı Yapımı

Özellikle mercimek samanı hayvan beslemesinde önemli bir yere sahiptir. Tane/ sap oranı 1/1,5 olup sapta % 13,74 oranında protein bulunduğu bilinmektedir.

İnsan beslenmesi dışında kalan ve mercimek bitkisinin hasadı sırasında oluşan sap, saman ve meyve kapurcağı ile tohum artıkları ve kırık tanelileri, düşük kaliteli olanları yüksek oranda protein içerdiğinden hayvan beslenmesinde kullanılmaktadır. Çoğu baklagil bitkisinde olduğu gibi mercimek de hayvan beslenmesinde ideal bir protein kaynağıdır.   Mercimek bitkisi fiğ gibi yeşil ot olarak ta iyi bir hayvan yemidir. Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde küçükbaş hayvancılıkta yem açığını kapatmada göz ardı edilemeyecek bir alternatiftir.

Comment here