Seracılık

SERA İÇİ HAVA; TOPRAK VE YAPRAK SICAKLIĞI NEDİR? SERADA SICAKLIK KAÇ DERECE OLMALIDIR?

Menü

Giriş

Seralarda zirai üretim;  çevre ve temel agronomik yetiştirme tekniklerinin etkisi altındadır. Bu bağlamda ışık, sıcaklık, nem ve havalandırma serada 1. derecede etkili çevre etmenleri arasında yer alır. Bu  temel çevre faktörlerinin yanında özümlemede etkin olan sera atmasferinin CO2 içeriği, sera toprağının nemi ve  drenajı, toprağın besin içeriği, hastalık ve zararlıların popülasyonu gibi elemanlar ise   serada yetiştiricilik açısından  2. derecede  çevresel ve agronomik unsurları oluşturur.

Bu yazıda SERADA ETKİLİ ÇEVRE  KOŞULLARINDAN SICAKLIK konusu değerlendirilecektir.

1. Tarımsal Seracılıkta Sıcaklığın Önemi

Sıcaklık bitki bünyesinde ve toprakta belli bir dereceye kadar istenen bir parametredir. Sıcaklık  serada optimal sınırlar içinde tüm faaliyetlerin hızlanmasını sağlar. Sera birinci elden sıcaklığı toplayan yapılardır. Serada yetiştirilen bitkilerden kaliteli ve yüksek verim alabilmek için çevre şartlarınının en önemli değişkeni olan  sera  sıcaklığının ( toprak, hava ve yaprak sıcaklığı) , kontrol edilmesi ve belirli bir dengede tutulmasının önemli olduğu  unutulmamalıdır.  Bir serada sera içi hava sıcaklığı, sera içi toprak sıcaklığı ve serada yetiştirilen bitkilerle ilgili yaprak sıcaklıklığı olmak üzere üç farklı sıcaklık değerinden bahsetmek olasıdır.

2. Serada Sera İçi  Hava sıcaklığı Ne Olmalıdır? 

Serada sağlıklı bitki büyümesi ve gelişimi için ortam sıcaklığın 17-27 ºC arasında olması gerekir.

 

 

3. Çeşitli Sebzeler İçin  Sera Sıcaklıkları Nedir?

Çeşitli sebzeler için sera içi sıcaklık dereceleri

4. Serada Sera İçi Yaprak Sıcaklığı

Bitkilerin gelişmesi için önemli olan sıcaklık değişkenlerinden bir diğeri de yaprak sıcaklığıdır. Yüksek yaprak sıcaklığına sahip olan bitkiler gelişme güçlüğü gösterirler ve 43 ºC’den sonra ölürler. Bitkilerde özümleme (fotosentez) 0°C’ den 20°C ‘ye kadar artmaktadır. Bu dereceden sonra özümleme azalmakta ve 40’C’de patates ve domateste eksilen bir özümleme ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle yüksek yaprak sıcaklığını düşürmek için alınan ilk önlem, sera üzerine yapılacak gölgelemedir.  Isı ve ışık miktarı oldukça yüksek olan Yaz ve sonbahar yetiştiriciliğinde dikimden önce dikimi müteakip günlerde  gölgeleme gerekli olabilir.   Gölgeleme için özel maddeler geliştirilmişse de ekonomik olması bakımından kireçleme yapmak uygundur. 100 lt suya 10 kg kireç atılırsa 500-1000 m2 yüzeye yetecek bir gölgeleme yapılabilir. Ayrıca içerdeki fazla sıcaklığı düşürmek için fanlar veya sera içine ve dışına yerleştirilen yağmurlama ve mistleme sistemi, gölgeleme perdeleri de kullanılabilir. Bu şekilde sıcaklık 8 derece kadar düşürülebilir.

Serada Gölgeleme yolu ile sera içi sıcaklık düzenlemesi

Son yıllarda gelişen yayla seracılığı veya yazları serin geçen yüksek rakımlı yerlerde kurulan seralarda yaz aylarında da seracılığın yapılabileceği ve karlılığının da sahil seracılığından geri olmayacağı tecrübe edildiğinden gelişen yayla seracılığında yaz aylarında seraların serinletilmesi uygulamaları önem kazanmıştır.

Sera içi sıcaklığının gölgeleme perdeleri ile azaltılması
Serinletme için iki tür sistem kullanılmaktadır Sisleme ile serinletme (püskürtme) sistemi Fan-PAD sistemi.
Sisleme ve Fan pad sistemi ile seraların serinletilmesi

Sera tipi ve şekli ne olursa olsun örtüaltı yetiştiricilikte bitki koruma ürünlerinin kullanımını  en çok etkileyen faktörlerin başında havalandırma gelmektedir .Fanlar sera içi nispi nemi azaltır. Ayrıca sera içerisinde oluşabilecek fungal ve bakteriyel enfeksiyonların engellenmesi açısından iyi bir havalandırmanın önemi büyüktür.Eğer serada çatı havalandırması mevcut ama sera yüksekliği düşükse yan havalandırmalar ile hava sirkülasyonu desteklenebilir. İşin doğrusu sera içerisinde düşük düzeyde hava hareketinin de olması gerekir, bu bitkilerin su alımını arttırdığı gibi özellikle mantari hastalıkların üremesine de mani olur.

Serada fanlar sera içi nispi nemi azaltır.

5. Serada Sera İçi Toprak sıcaklığı Nedir?

Toprak sıcaklığı bitki gelişimi ve ürün verimi üzerine etkilidir. Her bitki için  minimum, optimum ve maksimum toprak sıcaklıkları değişiklik arz eder.  İlk olrak tohum ekim derinliğindeki toprak ısıs yohumun çimlenme ve topraktan veya ortamdan çıkışı üzerine birinci derecede etkilidir.  Özellikle bitkiinn 1. Büyüme evresinde toprak ısısnı yükseltmek amacıyla bazı yöntemler geliştirilmiştir. Bunlardan biride malçlamadır. Malçlama ısı yönünden toprağa artılar kazandırdığı gibi nem yönünden de toprağı hemen ifade etmek gerekir ki şeffaf malç varsıllaştırmaktadır. Diğer taraftan siyah filmler ısıyı kendileri iç ettikleri halde toprağa yansıtmaları  az olmaktadır.

Sıcaklığın düşerek toprağın soğuması durumunda başta fosfor (P), kalsiyum ( Ca), demir (Fe) ve mangan (Mn) gibi besin maddesi alımları azalmaktadır. Toprak sıcaklığının düşmesinden bitki kökleri de hoşnut olmayacak köklerin gelişimi yetersiz kalacaktır. Bu durum açık alanda ilkbaharın serin geçmesi ile toprağın geç ısınmasında, özellikle kış ve ilkbahar seracılığında düşük toprak ısılarında bitkilerde besin elementi noksanlıklarına sebebiyet vermektedir. Serada gece sıcaklığının 12 ºC’nin altına düşmesi halinde gece ısıtma yapılmalıdır.

Serada Tohum Çimlenmesi – Fide Dönemi Sıcaklık Ayarlaması

Tohum çimlenmesi ve çim  yapraklarının oluşumu için en uygun sıcaklık 22-25 ºC’dir. Bitkide ilk yaprağın oluşumundan dikime kadar geçen sürede yani fide devresinde sera içi hava sıcaklığı geceleyin  12-15 ºC, gündüz ise 18-20 ºC arasında olmalıdır. Sera içi fide devresi sıcaklıkları önemlidir. Fide devresinde fazla sıcaklıklarda ışığında az olması ile özellikle domateste ilk salkımların geç görünmesine neden olur. Fide devresinde yaşanan  düşük sıcaklıklar ise ilk salkımdan önce daha az yapraklı ancak daha güçlü bitkiler elde edilmesini sağlar.

Serada Fide devresinde yüksek sıcaklıklara ve ışığa bitkiler daha duyarlıdır. Yüksek sıcaklıktan zarar görürler.

Domates bitkisi fazla sıcaklığı istemez tepki verir. Sera veya açık alanda  havada sıcaklıkğı   34 -35 ° C’yi aşarsa, domateslerin yaprakları bir fincan gibi kıvrılır. Domates yapraklarının kıvrılmasının potas eksikliği , kuraklık (tekne biçimi) , Azot eksikliğ, potas eksikliği, fosfor eksikliği  (morumsu kıvrılma), mikro besin elementi eksikliği veya fazlalığı gibi   başka nedenleri de vardır

6. Türkiye’de Sahil Seracılığında Üretim Ne Zaman Sonlandırılır?

Türkiye’de yaz aylarında özellikle temmuz, ağustos ve eylülün ilk yarısında sebze üretimi açıkta geniş alanlarda yapıldığından sıcak ve ılıman iklim bölgelerindeki  seralarda yüksek sıcaklıktan dolayı üretim sonlandırılır.

Sıcak bölge seracılığında üretim yüksek sıcaklık sebebi ile haziran sonunda sonlandırılır. yayla seracılında ise yaz yetiştiriciliği devam eder.

Comment here