Çevre ve YaşamTıbbi ve Aromatik BitkilerZiraat Okulu

YENİ KORONAVİRÜS (SARS-COV-2) NEDİR?

GİRİŞ

Tam bir virüs (virion)  ilki tek ya da çift iplikli, düz ya da halkasal DNA ya da RNA’dan oluşan  %5-40 kısmı nükleik asit olan,  diğer kısmı  %60-95 oranında  protein kılıfı (kapsid) olmak üzere 2 ana kısmından oluşur. Virüsün protein kılıfı (kapsid) kısmı kapsoiner adı verilen proteinin alt franksiyonlarından oluşur. Bu kısmın oranı %60-95’dir. Bunların dışında inflüenza virüsü gibi bazı virüslerde nükleik asidi birkaç parçadan oluşabilen, bazılarında protein kılıfın dışında zardan oluşan düz ya da üzerinde çıkıntılar bulunan bir kılıfları olanları da vardır. Virüs canlı hücrelerde çoğalabilen, yaşamak için bir başka hücrenin içine girmek zorunda olan ve ışık mikroskobunda görülmeyen ancak elektron mikroskobunda görülebilen bakterilerden daha küçük, hastalığa neden olma yetisine sahip bir nükleoproteindir.( ŞEKİL I)

YENİ KORONAVİRÜS (SARS-COV-2) NEDİR?

Sağlık Bakanlığımızın COVID-19 Bilgilendirme Platformunda  YENİ KORONAVİRÜS (SARS-COV-2) ilgili aşağıdaki bilgilendirmeyi yapmışlardır.

Yeni Koronavirüs (SARS-CoV-2) ilk olarak Çin’in Vuhan şehrinde tespit edilen, solunum yolu enfeksiyonu yapan bir virüstür. Yeni Koronavirüs Hastalığı’na (COVID-19) sebep olur. Bu hastalık yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, burun akıntısı, kas ve eklem ağrısı, halsizlik, koku ve tat alma duyusu kaybı, ishal gibi belirtilerle kendini gösterir.

Koronavirüsler (CoV) tek zincirli RNA’ya sahip, zarflı, yüzeyinde protein çıkıntıları olan büyük bir virüs ailesidir. Hafif ve orta derecede şiddetli solunum yolu hastalıkların yanı sıra MERS (Orta Doğu Solunum Sendromu), SARS (Şiddetli Akut Solunum Sendromu) ve COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) gibi şiddetli seyreden hastalıklardan da sorumludur.”

CORONAVİRİDAE  NEDİR?

Soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan, 80-160 nm çapında, tek iplikçikli RNA içeren (pozitif iplikçikli), kılıflı, kılıfın üzeri çıkıntılarla kaplı bir virüs familyası.

VİRUSLARIN KİMYASAL YAPISI NASILDIR?

Tam bir virüs partikülü genetik yapı itibari ile nükleik asit olup bunu bir protein kılıfı veya lipoprotein kabuğu çevrelemektedir. Enfeksiyöz halinin yürütücüsü ve baş sorumlusu nükleik asittir. Virusun canlılığının devamını koruyucu tabaka olarak protein kılıfı sağlamaktadır.

Tam bir virüsün Yapısı ( ŞEKİL I )

VİRÜSLERİN GRUPLARA AYRILMASI NEDİR?

VİRÜSLER; Nükleik asidi DNA ya da RNA oluşuna göre, morfolojilerine ve kılıf bulunup bulunmadığına göre gruplara ve alt gruplara ayrılırlar. Bu grup veya alt gruplardan bazıları helikal virüsler, çok şekilli virüsler, kılıflı virüsler, kompleks virüsler,  tek iplikli DNA virüsleri, çift iplikli DNA virüsleri, tek iplikli RNA virüsleri, tek iplikli ve kılıflı RNA virüsleridir.  Bitki virüsleri daha çok RNA’lıdır.

VİRÜSLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

  1. VİRÜS, zehir veya koku anlamına gelir.
  2. İleri derecede parazit hastalık meydana getiren (enfeksiyöz ) etmenlerdir.
  3. Submikroskobik’tirler ( Işık mikroskobunda görülemeyecek kadar küçüktürler).
  4. Tek tip nükleik asit içerirler (RNA ya da DNA). Genetik materyal bir protein kılıf ile çevrilidir.
  5. Yalnız canlı hücrelerde çoğalır ve yaşarlar. (Obligat parazit). Antibiyotiklere duyarlı değildirler
  6. Virüs nükleik asidi; 1. Baz ( purin, pryimidin), 2. Şeker (Riboz veya Deoksiriboz), 3. fosfat bağını içermektedir.

2.VİRÜS terimi ile ilgili veya bu terime yakın olan diğer terim ve ifadeler Nelerdir?

ANTİVİRAL NEDİR?      

Virüslere karşı etkili, virüslerin zarar ziyanını, olumsuz etkilerini önleyen maddeye denir.   ANTİVİRAL PROTEİN: Virüs çoğalmasını durduran herhangi bir protein.

İNCUBATİON (İNKUBASYON)

İnokulasyondan (aşılama): hastalık belirtilerinin görülmesine kadar yaşanan süreç. Kuluçka süreci olarak belirtilir. Veya Enfeksiyöze maruz kalma ile hastalığın belirtilerinin başlaması arasındaki zaman dilimi

İNFECT (İNFEKT) NEDİR?

Konukçuya (host) girişin olması, patojenin konukçusu ile interaksiyona (karşılıklı etkileşim) girmesi ve hücum etmesi.

ENFEKSİYON-İNFEKSİYON (İNFECTİON) NEDİR?

Enfeksiyon,  infeksiyözün ( bakteri, virüs, mantar veya diğer organizmaların)  vücuda girerek hücrelerde tutunarak üremesi, çoğalmas sürecine denmektedir.  Enfeksiyonun viral, bakteriyel, mantar ve paraziter olmak üzere dört çeşidi vardır.

Enfeksiyonlar vücudu hastalandırma etkisi ve  potansiyeline sahiptirler ancak çoğunlukla kişi bu yüzden hastalanmaz. Enfeksiyon, zararlı mikroorganizmaların vücudun  bağışıklık sisteminin eylemsel gücünü yani doğal  savunma mekanizmalarını geçmesiyle ortaya çıkar.

Mikropların  çok fazla olması veya virülent  bir mikrop olması halinde bağışıklık sistemi yetersiz kalabilmektedir.  kalır.  Virüs mikropları  vücudun savunma mekanizmasının üstesinden gelebilme yeteneğine sahip mikroplardır.

Hayatin başlangıcında  ve yaşlılıkta  veya bazi hormon hastalıkları,  şeker hastalığı, tiroid hastalıklıları böbrek üstü hormonundaki olumsuzluklar, kortizon tedavileri gibi bir hastalığa veya nedene bağlı olarak zayıflamış bir bağışıklık sistemi enfeksiyona daha açıktır.

MİKROP NEDİR?

İnsanlar yalnız yaşamazlar. Herkesin komşuları, arkadaşları, akrabaları, tanıdıkları ve tanımadıkları vardır. Ayrıca çevremizde ağaçlar, bitkiler, kuşlar, böcekler, su hava ve toprak vardır. Bunların hepsinin Rabbi Allah’tır. İnsanların Rabbi de Allah’tır.  Yine çevremizde, dil bilen bilmeyen, sadece ana dilinde konuşan konuşmayan, görünen görünmeyen bir çok küçük canlılar bulunmaktadır. Çevremizde çok sayıda ve rakamda olan  bu küçük canlılara mikroorganizma  zararlı olanlara da mikrop denmektedir.   Vücut için hastalık amili olan mikroplar zararlı virüs, bakteri ve mantarlardır. Mikropların vücutta oluşturdukları zararlı kimyasal maddeler toksin(zehir) denir. Mikropların vücuda giriş yolları solunum yolları, yıkanmamış besinler, içilen kirli sular, kulak, göz, burun gibi duyu organları kesik- çizik gibi açıklıklardır.

MUTANT NEDİR?

Mutasyon neticesinde ani değişim ile ortaya çıkan kazandığı yeni karakteri kalıtsal olarak nakleden canlı . Mutasyona uğramış canlı.

MUTASYON NEDİR?

Mutasyon ya da değişinim, bir canlının Genomik DNA ya da RNA dizilişlerinde kendiliğinden ya da ışın, kimyasal maddeler gibi etkenler nedeniyle meydana gelen kalıcı değişmelerdir. Mutasyona uğramiş  bir organizma ise mutant olarak adlandırılır.

 

Comment here